Od Autora
Od jakiegoś czasu zastanawiam się nad działalnością charytatywną. I o dziwo największym dylematem jaki mnie spotkał wcale nie było założenie, status czy ta cała "papierkologia" z tym związana. Sen z powiek mi spędzało jedno pytanie. Fundacja czy stowarzyszenie. Zapewne wielu z Was, którzy chcieli rozpocząć działalność dobroczynną zastanawiało się nad tym samym pytaniem. Jakie są zalety założenia fundacji a jakie wady? Kiedy można zbierać darowizny na pomoc podopiecznym a kiedy nie? Czy musimy płacić jakieś daniny Państwu? Na te i wiele innych pytań postaram się odpowiedzieć.
Postanowiłam zebrać te wszystkie informacje w jeden krótki poradnik.
Celem niniejszej pracy jest analiza porównawcza fundacji i stowarzyszeń, aby zrozumieć ich struktury organizacyjne, cele, działania oraz wpływ na społeczeństwo. Praca ma na celu zidentyfikowanie różnic i podobieństw między tymi dwoma formami organizacji non-profit oraz ich roli w społeczeństwie. Praca została podzielona na osiem rozdziałów, których struktura przedstawia się następująco:
- Wprowadzenie - przedstawienie celu, metody badań oraz struktury pracy. Współczesne społeczeństwa funkcjonują w oparciu o różne instytucje i organizacje, które wspierają rozwój społeczny, kulturalny, naukowy, oświatowy czy charytatywny. Wśród takich organizacji szczególną rolę odgrywają fundacje i stowarzyszenia, które jako organizacje non-profit działają na rzecz dobra wspólnego i rozwoju społeczeństwa. W Polsce, zarówno fundacje, jak i stowarzyszenia są ważnym elementem społeczeństwa obywatelskiego, uzupełniając działalność instytucji publicznych i sektora prywatnego.
- Fundacje i stowarzyszenia: definicje i podstawy prawne - omówienie definicji oraz podstaw prawnych obu form organizacji non-profit.
- Cele i rodzaje działalności fundacji i stowarzyszeń - analiza celów działalności oraz rodzajów działalności prowadzonych przez fundacje i stowarzyszenia.
- Proces zakładania i rejestracji fundacji i stowarzyszeń - opis procesu tworzenia oraz rejestracji tych organizacji.
- Organizacja i zarządzanie fundacjami i stowarzyszeniami - omówienie struktury organizacyjnej oraz zarządzania w fundacjach i stowarzyszeniach.
- Finansowanie i sprawozdawczość finansowa fundacji i stowarzyszeń - analiza źródeł finansowania oraz sprawozdawczości finansowej w fundacjach i stowarzyszeniach.
- Rola i wpływ fundacji i stowarzyszeń na społeczeństwo - ocena roli oraz wpływu tych organizacji na rozwój społeczeństwa.
- Podsumowanie i wnioski - podsumowanie wyników analizy oraz sformułowanie wniosków dotyczących różnic i podobieństw między fundacjami i stowarzyszeniami oraz ich roli w społeczeństwie.
Cel publikacji
Cel Celem pracy magisterskiej jest analiza porównawcza fundacji i stowarzyszeń, aby zrozumieć ich struktury organizacyjne, cele, działania oraz wpływ na społeczeństwo. Praca ma na celu zidentyfikowanie różnic i podobieństw między tymi dwoma formami organizacji non-profit oraz ich roli w społeczeństwie.
Metodologia
W publikacji zostanie użyta analiza literatury przedmiotu oraz przepisów prawnych dotyczących fundacji i stowarzyszeń. Praca będzie również zawierać analizę przypadków wybranych fundacji i stowarzyszeń, aby lepiej zrozumieć ich struktury i funkcjonowanie.
Struktura pracy
Niniejsza publikacja składa się z ośmiu rozdziałów. Po wprowadzeniu, w rozdziale drugim, przedstawione zostaną definicje i podstawy prawne obu form organizacji. Następnie, w trzecim rozdziale, omówione zostaną cele i rodzaje działalności fundacji i stowarzyszeń. Czwarty rozdział będzie dotyczył procesu zakładania i rejestracji tych organizacji. W rozdziale piątym omówione zostaną aspekty organizacji i zarządzania fundacjami i stowarzyszeniami. Szósty rozdział będzie poświęcony finansowaniu i sprawozdawczości finansowej. W siódmym rozdziale przedstawiona zostanie rola i wpływ fundacji i stowarzyszeń na społeczeństwo. Ostatni, ósmy rozdział, zawiera podsumowanie oraz wnioski.
Proces rejestracji
Proces rejestracji: Fundacja
Rejestracja fundacji to proces, który pozwala na oficjalne ustanowienie organizacji non-profit. Poniżej przedstawiamy podstawowe kroki niezbędne do rejestracji fundacji:
- Opracowanie statutu: W pierwszym kroku należy opracować statut fundacji, który zawiera cele, sposób zarządzania, zarząd, sposób finansowania oraz inne istotne informacje dotyczące działalności fundacji. Statut powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi.
- Zgromadzenie założycielskie: Następnie zwołuje się zgromadzenie założycielskie, na którym przedstawiciele założycieli fundacji podejmują decyzję o jej utworzeniu. W trakcie zgromadzenia założycielskiego przyjmuje się statut, wybiera się organy fundacji (np. zarząd, radę nadzorczą) oraz dokonuje się innych formalności niezbędnych do założenia fundacji.
- Rejestracja w sądzie: Po zgromadzeniu założycielskim należy zgłosić fundację do właściwego sądu rejonowego w celu wpisania do rejestru fundacji. Wymagane dokumenty to m.in. protokół zgromadzenia założycielskiego, statut fundacji oraz ewentualne inne dokumenty wymagane przez przepisy prawa.
- Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego (OPP): Jeżeli fundacja chce uzyskać status organizacji pożytku publicznego, musi złożyć stosowny wniosek w odpowiednim urzędzie. Status OPP pozwala fundacji na korzystanie z ulg podatkowych oraz umożliwia przekazywanie 1% podatku dochodowego na rzecz fundacji.
- Rejestracja w urzędach: Po wpisaniu fundacji do rejestru sądowego, należy zarejestrować ją również w innych odpowiednich urzędach, takich jak urząd skarbowy (w celu uzyskania numeru identyfikacji podatkowej NIP) oraz Główny Urząd Statystyczny (w celu uzyskania numeru REGON).
- Otwarcie rachunku bankowego: Po zarejestrowaniu fundacji, należy otworzyć rachunek bankowy na jej rzecz, który będzie służył do prowadzenia działalności finansowej fundacji.
Prowadzenie sprawozdań finansowych i księgowości: Fundacja jest zobowiązana do prowadzenia sprawozdań finansowych oraz księgowości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W zależności od wielkości fundacji oraz rodzaju działalności, może to obejmować prowadzenie pełnej księgowości lub uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.
- Pełna księgowość: Fundacje o większej skali działania oraz te, które prowadzą działalność gospodarczą, muszą prowadzić pełną księgowość. Obejmuje to prowadzenie ksiąg rachunkowych, sporządzanie bilansów, rachunków zysków i strat oraz innych sprawozdań finansowych zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych.
- Uproszczona ewidencja przychodów i kosztów: Małe fundacje, które nie prowadzą działalności gospodarczej, mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. Oznacza to, że takie fundacje są zwolnione z prowadzenia pełnej księgowości, ale muszą sporządzać sprawozdania finansowe obejmujące ewidencję przychodów i kosztów.
- Sprawozdania finansowe: Wszystkie fundacje, niezależnie od wielkości i rodzaju prowadzonej działalności, są zobowiązane do sporządzania i składania sprawozdań finansowych, które obejmują bilans, rachunek zysków i strat oraz informacje dodatkowe. Sprawozdania finansowe muszą być zgodne z obowiązującymi standardami rachunkowości.
- Audyt finansowy: W przypadku większych fundacji, prowadzących działalność gospodarczą lub korzystających z dotacji publicznych, może być wymagane przeprowadzenie audytu finansowego przez niezależnego biegłego rewidenta.
- Składanie sprawozdań finansowych: Fundacje są zobowiązane do składania sprawozdań finansowych w odpowiednich urzędach, takich jak urząd skarbowy, sąd rejonowy oraz inne instytucje, które nadzorują działalność organizacji non-profit.
- Transparentność finansowa: Fundacje, jako organizacje non-profit, powinny dbać o transparentność swojej działalności finansowej. Oznacza to, że informacje o ich finansach powinny być dostępne dla darczyńców, beneficjentów oraz innych zainteresowanych stron.
PROCES REJESTRACJI STOWARZYSZENIE
Proces rejestracji stowarzyszenia jest procedurą, która pozwala na oficjalne ustanowienie organizacji non-profit. Poniżej przedstawiamy podstawowe kroki niezbędne do rejestracji stowarzyszenia:
- Opracowanie statutu: W pierwszym kroku należy opracować statut stowarzyszenia, który zawiera cele, zasady działania, strukturę organizacyjną, sposób zarządzania, członkostwo oraz inne istotne informacje dotyczące działalności stowarzyszenia. Statut powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi.
- Zgromadzenie założycielskie: Następnie zwołuje się zgromadzenie założycielskie, na którym przedstawiciele założycieli stowarzyszenia podejmują decyzję o jego utworzeniu. W trakcie zgromadzenia założycielskiego przyjmuje się statut, wybiera się organy stowarzyszenia (np. zarząd, radę nadzorczą) oraz dokonuje się innych formalności niezbędnych do założenia stowarzyszenia.
- Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS): Po zgromadzeniu założycielskim należy zgłosić stowarzyszenie do właściwego sądu rejonowego w celu wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Wymagane dokumenty to m.in. protokół zgromadzenia założycielskiego, statut stowarzyszenia oraz ewentualne inne dokumenty wymagane przez przepisy prawa.
- Rejestracja w urzędach: Po wpisaniu stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego, należy zarejestrować je również w innych odpowiednich urzędach, takich jak urząd skarbowy (w celu uzyskania numeru identyfikacji podatkowej NIP) oraz Główny Urząd Statystyczny (w celu uzyskania numeru REGON).
- Otwarcie rachunku bankowego: Po zarejestrowaniu stowarzyszenia, należy otworzyć rachunek bankowy na jego rzecz, który będzie służył do prowadzenia działalności finansowej stowarzyszenia.
- Prowadzenie sprawozdań finansowych i księgowości: Stowarzyszenie jest zobowiązane do prowadzenia sprawozdań finansowych oraz księgowości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W zależności od wielkości stowarzyszenia oraz rodzaju działalności, może to obejmować prowadzenie pełnej księgowości lub uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.
- Składanie sprawozdań finansowych: Stowarzyszenia są zobowiązane do składania sprawozdań finansowych w odpowiednich urzędach i instytucjach zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Oto niektóre z nich:
- Urząd skarbowy: Stowarzyszenia muszą składać sprawozdania finansowe w urzędzie skarbowym, który ma na celu uregulowanie zobowiązań podatkowych, takich jak podatek dochodowy, VAT czy inne podatki i opłaty. Terminy składania zeznań podatkowych zależą od rodzaju podatku oraz specyfiki działalności stowarzyszenia.
- Sąd rejonowy: Stowarzyszenia wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego są zobowiązane do składania sprawozdań finansowych w sądzie rejonowym, który prowadzi ten rejestr. Sprawozdania te powinny zawierać informacje o działalności finansowej stowarzyszenia, takie jak bilans, rachunek zysków i strat oraz informacje dodatkowe.
- Główny Urząd Statystyczny (GUS): Stowarzyszenia są zobowiązane do przekazywania danych statystycznych na temat swojej działalności do GUS, co obejmuje również informacje finansowe. Terminy i zakres danych wymaganych przez GUS zależą od specyfiki działalności stowarzyszenia.
- Instytucje finansujące: Stowarzyszenia, które korzystają z dotacji publicznych lub środków unijnych, są zobowiązane do składania sprawozdań finansowych dla instytucji finansujących. Terminy i zakres informacji wymaganych w sprawozdaniach zależą od warunków umów dotacyjnych.
- Członkowie stowarzyszenia: Stowarzyszenia są zobowiązane do informowania swoich członków o wynikach finansowych i działalności organizacji. Może to obejmować prezentację sprawozdań finansowych na walnym zgromadzeniu członków oraz udostępnianie tych informacji na żądanie.
