Człowiek nie doświadczy prawdziwej wolności i szczęścia, dopóki nie przezwycięży strachu przed śmiercią i nie zrozumie, co oznacza być i prawdziwie kochać.
Świadomość, wyrażająca wieczność, pragnie wyrazić swoją własną prawdę.
Istnieje przestrzeń, która już zawiera wszystko w doskonałych proporcjach. Nazywamy ją Bogiem, Świadomością, Miłością, Absolutem, Niedualnością, Pustością, Brahmanem, Jaźnią, Tao, Energią, Kosmosem, wiecznym Teraz.
Główną inspiracją napisania tej książki jest moje pragnienie pomocy tym, którzy poszukują wskazówek na swojej ścieżce rozwoju.
Gdy zatrzymasz się na środku swojej drogi i rozpoczniesz autentyczne poszukiwania, pozostaje odnalezienie odpowiedzi na odwiecznie zadawane pytania.
Kim Jestem? Co tutaj robię? Dokąd zmierza ludzkość? Co jest po śmierci? Co to znaczy wierzyć?
Czym jest świadomość? Czym jest prawda? Czym jest oświecenie? Czy oświecenie jest faktem czy mitem? Jak się przebudzić? Czym jest ego? Czy ego jest złe czy dobre dla mnie? Co zrobić z własnym ego? Jaka ścieżka rozwoju duchowego jest najlepsza? Czy muszę stosować jakąś praktykę duchową? Ile pracy i wysiłku należy włożyć w to, aby się zmienić? I czy w ogóle można to zrobić? Co zrobić po przebudzeniu? Jak ugruntować zdobytą wiedzę w doświadczeniu, tak by nie pozostać z samą teorią?
Czy istnieje jeden idealny model zrozumienia rozwoju?
Wiedza zawarta w tej książce to rezultat dziesięcioletnich intensywnych poszukiwań i stanowi przewodnik po integracji rozwoju świadomości z codziennym życiem. Dzielę się z Tobą sprawdzonymi technikami, własnym doświadczeniem, filozofią i zrozumieniem, aby ułatwić Ci proces rozwoju. Otwórz swój umysł na nowe możliwości i pozwól się zainspirować czymś szczerym i prawdziwym, pisanym prosto z serca. Wszystko, czego potrzebujesz, jest na wyciągnięcie ręki, abyś mógł odkrywać własną prawdę, kierując się intuicją i doświadczeniem.
W książce opisuję, w jaki sposób codziennie integruję rozwój duchowy z rozwojem osobowości. Przedstawiam moje osobiste doświadczenia mistyczne i sposób, w jaki zintegrowałem wyższe stany świadomości w życiu codziennym. W końcu nabrałem wystarczającej odwagi, aby podzielić się moimi najbardziej osobistymi przeżyciami, które miały ogromny wpływ na moje życie.
Wszyscy szukamy czegoś w życiu.
Ta książka jest wynikiem mojej twórczej podróży ku odnalezieniu samego siebie.
Josephowi Cambellowi - za Podróż Bohatera
Odbyłem swą podróż. Święty Graal wydawał się taki boski...
Kto by pomyślał, że nigdy nie chodziło o to, co uzyskam,
ale kim się stanę?
Wracam do swojej gromady - już nikt mnie nie zrozumie...
Podróż Bohatera - jest tylko podróżą Bohatera...
On jeden ją odbył - on jeden stał się Bohaterem...
Już nie ma tego jednego - już nie ma Bohatera...
Czy kiedykolwiek istniał jakiś obraz?
Boże, dlaczego mi to robisz?
Już nie ma Boga - obraz stał się wyświetlaczem...
Nikt tego nie dokona - nikt nie będzie oglądał za Ciebie...
Pokora - ile bym dał, aby przestać rozumieć...
Poza słowem odnajduję swój świat...
Nie ma dojrzałości - ona stała się Graalem...
Bohater, który odbył podróż - pozostało mu mędrkować...
Czas, który nie istnieje - swobodnie kształtuje swe oblicze...
Dwie osoby jedność odzyskują - mnie już nie ma...
To nie jest coś, co można dotknąć - materii nie ma...
Wzrok tworzy obraz...
Słuch tworzy dźwięki...
Dotyk zbudowany jest z ekstazy...
Umysł - piękny kalejdoskop...
Bohater klęka...
Już nigdy nie odczuje - że śmierć jest czymś prawdziwym...
Damian Sobański
Wstęp
"Odnajdź swoją życiową pasję i podążaj za nią, podążaj ścieżką, która nie jest ścieżką: Idź za swoim szczęściem! Gdy będziesz miał swoje niewątpliwe doświadczenie Aha!
Wtedy będziesz wiedział, że ujeżdżasz tajemnicę."
Joseph Campell
To Tobie dedykuję tę książkę - drogi czytelniku. A dokładniej tej części Ciebie, która wie, czego szuka, i poprzez treść tej pracy zagłębi się w kontemplacji swej wiecznej prawdy, by odnaleźć siebie. Podczas jej tworzenia dołożyłem wszelkich starań, aby przekazać Ci to, co jest dla mnie na tę chwilę wartościowe. Książka ta nie jest stricte pracą naukową, z jakimi mamy styczność w środowisku akademickim. Jest to raczej zbiór moich refleksji i zinternalizowanych poglądów, które uważam za najbardziej wartościowe na drodze ku wewnętrznemu rozwojowi. Dzielę się z Tobą cennymi wglądami, wskazówkami i wiedzą płynącą z doświadczenia, jaką zdobywałem podczas własnej podróży rozwoju osobistego, duchowego, mentalnego i emocjonalnego. Mam nadzieję, że będzie stanowić ona dla Ciebie mapę, dzięki której będziesz mógł uzupełnić brakujące części swojej układanki, by wieść bardziej zintegrowane życie.
Niniejsza praca stanowi przewodnik po najważniejszych zagadnieniach mistyki oświecenia, która w nowoczesnym języku przyjmuje postać psychologii transpersonalnej. Treść ma na celu pomóc w zrozumieniu prawd relatywnych w stosunku do tych absolutnych. Chciałbym na wstępie zawrzeć ważne moim zdaniem twierdzenie. Książka ta przedstawia fundamentalny obraz pod duchowy wzrost i rozwój, który możesz powiesić u siebie na ścianie. Możesz spoglądać na obraz, podziwiać jego kolory, kształty, teksturę i techniki, jakich użyto, by go stworzyć, ale nie noś go proszę cały czas przy sobie. Przeczytaj dokładnie, wykonaj ćwiczenia w dogodnym momencie, zainspiruj się i ruszaj dalej. Pragnę wspomnieć tylko o tym, aby nie pomylić palca wskazującego, skierowanego w stronę tarczy księżyca, z samym księżycem.
Książka podzielona jest na rozdziały i mniejsze podrozdziały. W trakcie czytania zadbaj o to, aby nic Ci nie przeszkadzało i nic nie dekoncentrowało Twojej uwagi. Czytaj powoli, swoim własnym tempem, nie staraj się biec wzrokiem po stronach. Nie liczy się ilość kartek, jakie przeczytasz, lecz to, co sam wyciągniesz z zawartej tu wiedzy. Gdy w danym rozdziale pojawi się ćwiczenie do wykonania, pytanie do kontemplacji - wykonaj je proszę od razu lub w dogodnym dla Ciebie momencie. Książka pisana jest w charakterze interdyscyplinarności. Oznacza to, że łączy różne dziedziny wiedzy, przeplatając ze sobą rozwój osobisty, filozofię, mistykę oświecenia (rozwój duchowy[1]), psychologię oraz wiele innych. Wskazuję ważność tego, jaką filozofią posługuję się na co dzień i dlaczego akurat taką a nie inną. Ze względu na to, że cenię sobie otwarty umysł, pisałem tę książkę w taki sposób, abyś nie musiał odrzucać nauk pochodzących z innych nurtów duchowych/filozoficznych/rozwojowych, a raczej uzupełniał to, co już wiesz, jednocześnie inspirując się przedstawioną tu ścieżką. W treści zawarte są przypisy wyjaśniające trudne pojęcia oraz odwołania do książek i autorów, którymi się inspirowałem, jak i odnośniki do Wikipedii, w której możesz znaleźć uzupełnienie wiedzy nt. najważniejszych zagadnień.
Możesz śmiało korzystać z różnych źródeł wiedzy, bez obawy, że coś Cię ominie. Jeżeli dostrzeżesz sprzeczności pomiędzy określonymi przekonaniami, filozofiami lub nurtami rozwojowymi/duchowymi - to znak, że przyszedł czas na własną, osobistą kontemplację w dochodzeniu do prawdy. W rozwoju świadomości bardzo ważne jest baczne przyglądanie się sobie i integracja nowo zdobytej wiedzy wraz z własną subiektywną perspektywą.
W książce często przypominam o zbudowaniu nawyku codziennej medytacji oraz kontemplacji. Zauważyłem, że grono osób rozwijających się duchowo dzieli się na zwolenników medytacji oraz tych, którzy twierdzą, że do rozwoju świadomości nie jest ona w ogóle potrzebna. Nie chcę Cię do niczego na siłę przekonywać, ale warto zwrócić uwagę, że najlepsze techniki (jak np. medytacja) zwykle nigdy się nie starzeją.
Jeżeli jesteś osobą wierzącą w jakąś określoną religię lub uważasz się za ateistę czy agnostyka, to wiedz, że nie stanowi to problemu w tym, abyś mógł poszerzyć swą perspektywę w zakresie rozwoju świadomości. Każda forma filozoficzna i religijna stanowi częściową reprezentację fundamentalnych prawd dotyczących naszej egzystencji. Wszelkie formy konceptualne mogą posłużyć nam w rozpoznaniu tego co prawdziwe, tak abyśmy mogli odkryć skarb, który nosimy cały czas w sobie. Jednak muszę Cię ostrzec, że zawartość tej książki, choć pisana najprościej jak tylko byłem w stanie, dotyczy iście zaawansowanego zagadnienia. Odkrycie tego, co tu zawarłem, może wywołać nieoczekiwane zmiany, na które warto się przygotować.
Podczas jednego z przemówień Osho, powiedział on coś pięknego, co natychmiast chwyciło mnie za serce. Postaram się sparafrazować jego słowa: "Wszelkie praktyki duchowe mają na celu tylko pomóc nam wyzbyć się strachu przed śmiercią. Jeżeli jesteś w stanie wyzbyć się go już teraz, nie potrzebujesz żadnej praktyki duchowej."
Pewnego dnia wrócisz w to samo miejsce, z którego zaczynałeś. Będąc już inną osobą, stwierdzisz:
"Nic się nie zmieniło, choć jednocześnie nic nie pozostało takie samo.
Wszelakie słowa i interpretacje są rozproszeniami. Wszystko czego szukałem, mam w sobie."
Ta książka jest moim zaproszeniem do rozpoznania Twojej prawdziwej natury.
Boskiej natury.
Życzę miłego czytania.
[1] Jaźń - słowo określające świadomość, będę stosował je zamiennie w książce. Jest dosłownie tym samym co pustka, nicość, Self, obecność, dusza, przestrzeń, w której dzieje się doświadczenie, tu i teraz, obserwator, Bóg, miłość, Atman oraz Brahman, przeszywające wszystko Tao, to co jest, ten, który jest.
[2] Nonduality - określenie na nurt duchowo/filozoficzny niedualności w języku angielskim, nowoczesna odmiana Adwajty Wedanty.
[3] Ezoteryka, poza pejoratywnym (negatywnym) znaczeniem tajemnicy okultystycznej, odwołuje się również do poznania tego, co jest wewnątrz nas samych.
[4] Satsang - z sanskrytu "obcowanie z prawdą". Spotkanie z przewodnikiem duchowym (w tradycji Adwajty Wedanty lub non-duality/niedualności), którego celem jest pomoc uczniowi w dojściu do prawdy. Satsangi są najczęściej organizowane w niewielkiej grupie ludzi i są bardzo spontaniczne. Spotkania nie mają charakteru religijnego, lecz służą eksploracji świadomości.
[5] Niedualność - stan określany mianem jedności, w którym umysł obserwatora i obiekt obserwacji są nierozdzielne. Jest to przejaw zaabsorbowania przez uwagę człowieka totalnością świadomości. W trakcie jego występowania ma się poczucie doświadczenia wieczności, nieskończoności, niesubstancjonalności, zaniku ego i granic mentalnych, przez co opis samego stanu niedualnego zawsze będzie na swój sposób niedokładnie go odzwierciedlał.
[6] Neurotyzm - tendencja negatywna naszej osobowości, wynikająca z lęku, objawiająca się przesadnymi wątpliwościami, brakiem zaufania, kompulsywnością, wzmożonym poczuciem winy, wstydem, żalem, gniewem, zazdrością, trudnością we wzięciu odpowiedzialności, lękliwym perfekcjonizmem, niestabilną samooceną z tendencją do samokrytycyzmu, zwiększoną reakcją na stres.
[7] Epistemologia - nauka zajmująca się badaniem procesów poznawania, w tym aspektu pozyskiwania wiedzy i pochodzenia prawd dotyczących rzeczywistości. Epistemologia szuka odpowiedzi na pytania: Czym jest wiedza? Czym jest prawda? Czym jest obiekt poznania? Jak działają przekonania? Skąd czerpiemy znaczenie i wiedzę?
[8] Alfred Adler - ur. 7 lutego 1870 w Penzing (dzielnica Wiednia, Austria), zm. 28 maja 1937 w Aberdeen (Wielka Brytania, Szkocja). Psychiatra i psycholog austriackiego pochodzenia, twórca psychologii indywidualnej.
[9] Thomas Metzinger, "Being no one: the self-model theory of subjectivity", The MIT Press 2003.
[10] Renderowanie wideo - końcowy proces montażu i obróbki wideo polegający na utworzeniu pliku ostatecznego z nagraniem zawierającym dźwięk i obraz.
[11] Eckhart Tolle "Potęga Teraźniejszości", wyd. Galaktyka, Łódź 2010.
[12] Solipsyzm - filozofia, której rdzeniem zrozumienia jest pogląd mówiący o tym, że cała doświadczana rzeczywistość jest czysto subiektywna i dzieje się całkowicie w umyśle jednej osoby; odrzucająca istnienie jakiejkolwiek rzeczywistości zewnętrznej.
[13] Zygmunt Freud (Sigmund Freud, ur. 6 maja 1856 w Příborze, zm. 23 września 1939 w Londynie, pierwotnie jego imię brzmiało: Sigismund Schlomo Freud) - austriacki neurolog i założyciel psychoanalizy, klinicznej metody leczniczej działającej poprzez dialog pomiędzy pacjentem a psychoanalitykiem.
[14] Id - pierwotna część psychiki człowieka dysponująca energią instynktownie nastawioną na przyjemność i przetrwanie. To źródło naszych kompulsywności i reakcji służących natychmiastowemu rozładowaniu napięcia i zaspokojenia potrzeb. Zawiera instynkty naszego ciała oraz esencję naszej autentycznej subiektywności, która poprzez mediację ego zostaje skonfrontowana z rzeczywistością.
[15] Superego - część ego stanowiąca wzorzec naszego "ja idealnego", stanowi odzwierciedlenie rodzica lub siły wyższej, w tym symbolu Bóstwa czy przyjętego ideału. W jego skład wchodzi moralność, kodeksy etyczne, zasady. Często reprezentowane jako krytyczny dialog wewnętrzny ostrzegającego lub krytykującego rodzica.
[16] Carl Jung (ur. 26 lipca 1875 w Kesswil, zm. 6 czerwca 1961 w Küsnacht) - psycholog, psychiatra, artysta, malarz. Przez wielu uważany za geniusza dzięki odkryciu psychologii głębi łączącej zrozumienie psychiki i doświadczeń duchowych.
[17] Erik Homburger Erikson (ur. 15 czerwca 1902 we Frankfurcie n. Menem, zm. 12 maja 1994 w Harwich) - psycholog rozwojowy i psychoanalityk znany z teorii rozwoju psychospołecznego.
[18] Metareprezentacja - odzwierciedlenie utworzone przez umysł dla potrzeb poznania rzeczywistości. Pozwala na wyobrażanie sobie czegoś, symulowanie, formułowanie koncepcji, teorii i pojęć, tworzenie abstrakcyjnych skojarzeń i pojmowanie potencjalnych stanów mentalnych innych osób.
[19] Matusz Grzesiak, "Ego-rcyzmy. Poznaj, czym jest i jak działa ego", Helion 2012, Gliwice.
[20] Robert Greene, "The Laws of Human Nature", audiobook audible.com, 2018 Penguin Audio, Paul Michael, Robert Greene.
[21] Self - (czysta świadomość, Twoja "prawdziwa natura", to jesteś Ty bez ego) indywidualne poczucie bycia osobą, jako bycie obiektem swojej własnej autorefleksji. Obiektywny, niewzruszony obserwator. Pierwotnie self jest samo w sobie jaźnią, boskim, nieskończonym Absolutem, Brahmanem, który na skutek oddzielenia od swojej nieskończonej natury manifestuje się jako Atman. Proces ćwiczenia uważności, samoobserwacji, kontemplacji, jogi oraz medytacji ma na celu przywrócić pierwotną, bezgraniczną, prawdziwą naturę ludzkiego doświadczenia - pełne urzeczywistnienie prawdy o tym, że Atman (człowiek) jest tym samym co Brahman (Bóg, świadomość, nieskończoność).
[22] Fenomen - obiekt lub zjawisko obserwowalne w polu świadomości z punktu widzenia świadka doświadczenia (smak, zapach, dźwięk, kolor, kształt obiektu). Dla kontrastu wg filozofii Immanuela Kanta zjawiska, których poznać się nie da, zwie są noumenami i odnoszą się one do aspektu transcendentnego tego, co jawi się nam lub nie jawi jako niepoznawalne.
[23] Mem - część informacji kulturowej, przekazywana między umysłami ludzi poprzez naśladowanie i kopiowanie.
[24] Rana narcystyczna - powstaje wskutek nieprawidłowego wykształcenia się osobowości poprzez ciągłe wymaganie od człowieka (dziecka), by był inny, niż jest w rzeczywistości. Sprawia, że osoby stają się nadwrażliwe na oceny innych i ciągle poszukują potwierdzenia swojego istnienia (uwagi) lub poczucia walidacji (wyjątkowości).
[25] Walter Isaacson "Steve Jobs", wyd. Insignis 2011, Kraków.
[26] Sałata słowna - używanie różnych słów w formie dwuznacznej i logicznie nieuporządkowanej. Często świadczy o braku spójności w wypowiadanych słowach i zachowaniach. Bywa używana w celu manipulacji tak, aby rozmydlić treść i przekaz komunikacji, np. używanie dużej ilości słów tylko po to, aby kogoś zadręczyć lub udowodnić, że ktoś ma rację, zadawanie dwuznacznych pytań bez możliwości uzyskania odpowiedzi.
[27] Cialdini, Robert "Wywieranie wpływu na ludzi", Teoria i praktyka, 2004.
[28] Eric Berne "W co grają ludzie? Psychologia stosunków międzyludzkich", Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005.
[29] Pluralizm - otwartość na różnorodność perspektyw, bez jednoznacznego określenia, która z nich jest najważniejsza.
[30] Hedonizm - filozofia uznająca przyjemność za najwyższe dobro i cel życia przy jednoczesnym unikaniu cierpienia i bólu.
[31] Steven Pressfield "Do roboty!", Helion, 2013.
[32] Po więcej zachęcam do zajrzenia na stronę: https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_błędów_poznawczych
[33] Po więcej zachęcam do zajrzenia na stronę: https://pl.wikipedia.org/wiki/Błąd_logiczny
[34] Internalizacja - proces przywłaszczania przez człowieka poglądów, przekonań, wiedzy pochodzącej z otoczenia, np. dziecko zaraz po narodzinach internalizuje słowa, gesty czy emocje jego rodziców; przebywając w określonej grupie społecznej, mamy tendencję do ulegania konformizmowi, tzn. przywłaszczamy sobie wartości i przekonania grupy, internalizując je, i ulegamy jej wpływowi. Dzięki internalizacji możemy kreować w swoich umysłach dialogi wewnętrzne i nawet rozmawiać z projekcjami innych ludzi.
[35] Abraham Maslow (ur. 1 kwietnia 1908 w Nowym Jorku, zm. 8 czerwca 1970 w Menlo Park) - amerykański psycholog, znany z badań nad pozytywnymi aspektami rozwojowymi człowieka i utworzenia teorii hierarchii potrzeb.
[36] Abraham Maslow "A Theory of Human Motivation", Wilder Publications, 2013.
[37] "Ten co jest" - używam tego zwrotu, aby wskazać na istotę niepoznawalności tego, co transcendentne. Jest to określenie Boga, wiecznie obecnej teraźniejszości, obecności Absolutu, dla którego wymykają się wszelkie koncepcje.
[38] Don Edward Beck, Christopher C. Cowan, "Spiral Dynamics - mastering values, leadership, and change" Blackwell Publishing, 2015.
[39] Abraham H. Maslow "A Theory of Human Motivation", Wilder Publications, 2013.
[40] David R. Hawkins, "Siła Czy Moc. Ukryte Determinanty Ludzkiego Zachowania", przeł. Katarzyna Dumińska, wydawnictwo Virgo, Arizona USA, Wydanie III, 2016.
[41] AQUAL ang. All Quadrants All Levels, teoria integralna Kena Wilbera starająca się przedstawić różnorodność teorii w jednym modelu, zawiera szczegółowy podział na etapy rozwoju, jak i cztery obszary jego integracji, tj. intencjonalno-kulturowa, behawioralno-społeczna, intencjonalno-behawioralna oraz kulturowo-społeczna.
[42] Swami Sivananda Radha, "Kundalini Yoga For The West", Shambhala Publications, 1978.
[43] Pyotr Demianovich Ouspenskii (Piotr Uspienski, ang. Peter Ouspensky, ur. 5 marca 1878, zm. 2 października 1947) - był uczniem Gurdżijewa, poświęcił swoje życie badaniom ezoteryki, mistyki i świadomości.
[44] P.D. Outspensky, "The Psychology of Man's Possible Evolution", Vintage Books, 1999.
[45] Adwajta Wedanta - jeden z kierunków hinduskiej wedanty, założony przez Adiego Śankarę, głoszący jedność indywidualności (Atmana) oraz Absolutu (Brahmana).
[1] Clickbait - nagłówek, tytuł lub miniatura, celowo wyolbrzymiające realną zawartość treści, wpływające przez emocje na odbiorcę, aby przykuć jego uwagę.
[2] FOMO (ang. Fear of missing out) - lęk przed tym, że ominie nas coś istotnego, związany z mediami społecznościowymi oraz przymusem, wręcz uzależnieniem, aby być ze wszystkim na bieżąco.
[3] Presupozycja - spójny logicznie ciąg słów zawierający ukryte znaczenie.
[4] Aksjomat - postulat logiczny, który uznaje się za wiarygodny i na podstawie którego dowodzi się innych twierdzeń.
[5] A priori - wiedza niepoparta bezpośrednio samym doświadczeniem empirycznym, pewnego rodzaju założenie istniejące w umyśle, zanim nastąpi obserwacja.
[6] Dogmat - ściśle określona prawda, przyjęta bezkrytycznie na wiarę.
[7] Dedukcja - proces dochodzenia do wniosków poprzez analizę i rozkładanie zagadnień na czynniki pierwsze.
[8] Indukcja - proces dochodzenia do uogólnień poprzez syntezę części i tworzenie modelu całości.
[9] Postmodernizm - zjawisko kulturowe, filozoficzne i artystyczne, które wyrosło w drugiej połowie XX wieku jako reakcja na modernizm. Charakteryzuje go odrzucenie jednoznaczności, relatywizm, dekonstrukcja struktur i zainteresowanie kulturą masową. Postmodernizm podkreśla subiektywność, wieloznaczność i różnorodność interpretacji, nie dążąc do jednej prawdy czy stylu, lecz uznając istnienie wielu perspektyw i form wyrazu.
[10] Jerzy Bralczyk "1000 Słów", Wydawnictwo Agora, Warszawa 2017.
[11] Mateusz Grzesiak w książce "Success and Change" na stronie 82 zamieścił informację o tym, że w umyśle człowieka po raz pierwszy myśl "ja" pojawia się koło 18 miesiąca życia.
[12] Entropia - zjawisko losowości w przebiegu przyszłych wydarzeń objawiające się chaotycznym i nieprzewidywalnym uszeregowaniem efektów końcowych.
[13] IFS - ang. Internal Family System (wewnętrzny system rodziny) - systemowe narzędzie do pracy z umysłem, wykorzystujące pogląd, że psychika człowieka składa się z różnych części a występujące konflikty są efektem ubocznym niezgody między wewnętrznymi menadżerami, wygnańcami i strażakami. Celem pracy jest wywoływanie poszczególnych części, oddanie im głosu i wgląd w stan emocjonalny jaki temu procesowi towarzyszy.
[14] Proces "Big Mind" - metoda pracy z umysłem, opracowana przez Genpo Merzela korzystająca z filozofii Gestalt, polegająca na wywoływaniu pojedynczych subosobowości w celu nawiązania porozumienia i podobnie jak przy IFS dokonaniu wglądu w towarzyszące procesowi emocje.
[15] Werner Karl Heisenberg - niemiecki fizyk, teoretyk. Był jednym ze współtwórców mechaniki kwantowej.
[16] Jean-Paul Charles Aymard Sartre (ur 21 czerwca 1905, zm. 15 kwietnia 1980) - był francuskim filozofem słynącym z wielkiego wkładu w myśl egzystencjalizmu.
[17] Indywiduacja - pojęcie zaproponowane przez C. Junga, które określa proces dojrzewania osobowości, wskutek czego człowiek przejawia cechy bliższe spójności i egzystencjalnego pogodzenia się z życiem.
[18] Sue Atkinson, "Teraz Ja! Czyli jak zbudować poczucie własnej wartości", Axel Springer, Zysk i S-ka, Poznań 2006.
[19] https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_X
[20] https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_Y
[21] https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_Z
[22] Syndrom oszusta - uczucie bycia niewystarczająco kompetentnym, skupienie się na swoich niedoskonałościach wywołujące wstyd i wrażenie oszukiwania siebie i innych.
[23] Georg Wilhelm Friedrich Hegel (ur 27.08.1770 w Stuttgarcie, zm. 14.11.1831 w Berlinie) - był niemieckim filozofem, który odegrał znaczącą rolę w tworzeniu filozofii idealistycznej.
[1] Alan Watts (ur. 6 stycznia 1915., zm. 16 listopada 1973.) - brytyjski filozof, mówca, pisarz. Znany z ogromnego wkładu w przeniesienie myśli filozoficznej kultury wschodu na zachód. Pisał m.in. książki dotyczące natury rzeczywistości i świadomości. Jego twórczość odznacza się niezwykłą prostotą oraz jasnością zrozumienia. Był bardzo znany ze swojej bogatej wiedzy, inteligencji, kreatywności oraz umiejętności przemawiania.
[2] Alan Watts "Droga Zen", s. 48, Rebis, Poznań 2020.
[3] Trip (ang. podróż, wycieczka) - określenie na doświadczenie psychodeliczne odbywające się po zażyciu substancji psychodelicznej.
[4] Alan Watts "Radosna Kosmologia", Wydawnictwo Okultura, Warszawa 2016.
[5] Aldous Huxley "Drzwi percepcji. Piekło i niebo", Wydawnictwo Przedświt, Warszawa 1991.
[6] Michael Pollan "How To Change Your Mind: The New Science Of Psychedelics", Penguin Books Ltd, London 2019.
[7] Stanislav Grof (ur. 1 lipca 1931 w Pradze) - psychiatra pochodzący z byłej Czechosłowacji, osiadły w USA, jeden z czołowych badaczy w kierunku wykorzystania LSD do celów psychoterapeutycznych, współtwórca psychologii transpersonalnej.
[8] Oddychanie holotropowe - metoda uzyskiwania wysokich stanów świadomości poprzez pracę z oddechem, opracowana przez Stanislava Grofa jako zamiennik stosowania środków psychodelicznych.
[9] Terence McKenna (ur. 16 listopada 1946, zm. 3 kwietnia 2000) - był amerykańskim etnobotanikiem, który propagował świadome użytkowanie naturalnie występujących roślin psychodelicznych.
[10] Timothy Leary (ur. 22 października 1920 w Springfield, zm. 31 maja 1996 w Los Angeles) - był amerykańskim psychologiem i profesorem Harwardu, znanym z prowadzonych działań w celu rozpropagowywania substancji psychodelicznych.
[11] Bad trip - określenie na doświadczenie pod wpływem konkretnej substancji, w którym dominują uczucia negatywne (np. lęk, niepewność, pomieszanie, dezorientacja, smutek, nihilizm), sprawiające, że przeżycia zamieniają się w swego rodzaju koszmar.
[12] Weltschmertz (niem. "ból świata" - doświadczenie negatywnych, zmiennych nastrojów z dominacją smutku, melancholii, bezsensowności i bezcelowości życia, wynikające z przekonań o niedoskonałości świata i natury ludzkiej oraz konfliktu między osobą a normami kulturowymi.
[13] Duchowa inflacja (lub inflacja psychologiczna) - tymczasowe poczucie bycia ponad wszystkim, objawiające się ogromną pewnością siebie i wrażeniem omnipotencji.
[14] Płyny nasienne wytwarzane u mężczyzn i kobiet zawierają wysokie stężenia minerałów i pierwiastków, które są kluczowe dla prawidłowej równowagi nerwowej i funkcjonowania mózgu. Gdy są one niewykorzystywane, organizm wchłania je ponownie. Kluczowe mikroelementy transportowane są do płynu mózgowo-rdzeniowego. Można spotkać się z określeniem Amrita/Amryta, jako jednego ze składników tego płynu, który odpowiada za doznawanie błogości.
[15] Można to dostrzec na przykładzie rytmów funkcjonowania naszych aktywności. Układ autonomiczny dzieli się na układ współczulny odpowiadający za mobilizację do działania oraz przywspółczulny odpowiedzialny za odpoczynek i regenerację.
[16] P.D. Outspensky "The Psychology of Man's Possible Evolution", Vintage Books, 1999.
[17] Adi Śankara (ur. 788 w Shankarze (Kerala), zm. 820 w Kedarnath (Uttarakhand)) - indyjski mędrzec, filozof i teolog, odegrał znaczącą rolę w reformacji hinduskich filozofii, tworząc tym samym Adwajtę Wedantę.
[18] Joseph Campbell "Bohater o tysiącu twarzy", wyd. Zysk i S-ka, 1997.
[19] Paulo Coelho "Alchemik", wyd. Drzewo Babel, Warszawa 1995.
[20] A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada "Bhagavad Gita - Taka jaką jest", wyd. Bhaktivedanta Book Trust, Warszawa 1990.
[21] Mistrz Kakuan "10 Byków".
[22] Użyte metafory mają charakter symboliczny.
[23] Siddhi - ponadnaturalne moce pojawiające się podczas rozwoju duchowego np. całkowita kontrola zmysłów i pragnień, brak potrzeby spożywania jedzenia oraz picia napojów, zdolność do materializowania bogactwa i przedmiotów materialnych, odporność na ekstremalne temperatury (ciepło oraz zimno), wywieranie ogromnego wpływu na ludzi, doświadczanie podróży astralnych, widzenie aur i energii, doświadczanie bilokacji. Nie zawsze trzeba koniecznie doświadczać wszystkich z wymienionej z listy, poza tym uważam, że swoje własne doświadczenia warto jest porównywać z rzetelnymi źródłami empirycznymi, aby uniknąć odrealnienia. Osobiście nie doświadczyłem wszystkich tych stanów, część z nich uważam za pewnego rodzaju "mity", niemniej jednak dzielę się swoimi przemyśleniami na ten temat, bo najprawdopodobniej i tak prędzej czy później będziesz mieć z tym do czynienia.
[1] Efekt motyla - ogromna wrażliwość systemu objawiająca się tym, że niewielka zmiana w początkowym układzie odniesienia ma ogromy wpływ na jego efekt końcowy.
[2] Efekt domina - określenie na przebieg zjawisk kolejno następujących po sobie, w których każde poprzednie ma wpływ na kolejne.
[3] Teoria chaosu - cecha zbiorowości objawiająca się dużą zmiennością otrzymywanych wyników na najmniejszą, dowolną zmianę.
[4] Atraktor - miejsce w przestrzeni, do którego zbiegają się różne siły przyciągane przez sam atraktor.
[5] Holon - pojęcie systemu, obiektu, czegoś, co jest jednocześnie częścią i całością, zaproponowane przez Artura Koestler'a.
[6] Wziąłem pod uwagę strukturę systemową "człowieka", gdyż jest to najbliższy, poznawalny dla nas punkt widzenia, z którym mamy styczność na co dzień.
[7] Nie da się dowieść matematyki, używając do tego matematyki i nie uzyskując przy tym sprzecznych wyników, lub inaczej: nie da się dowieść samej logiki przy pomocy logiki bez uzyskania sprzeczności. Podobnie jak przy paradoksie kłamcy - czy kłamca kłamiąc, tak naprawdę kłamie, czy mówi prawdę? Dowodzenie czegokolwiek nigdy nie stoi na równi z istnieniem prawdziwości. Coś zawsze będzie nad danym poziomem logicznym lub pod nim. Sama logika i myślenie systemowe mają strukturę fraktalną, rozbudowaną do nieskończoności.
[8] Joseph Murphy "Potęga podświadomości".
[9] Teleofunkcjonalizm - zdolność do przenikania świata zewnętrznego i wewnętrznego. Jest to zjawisko umożliwiające tworzenie pomostu pomiędzy światem wewnętrznym i światem zewnętrznym naszego świadomego doświadczenia.
[10] David R. Hawkins "Siła czy moc. Ukryte determinanty ludzkiego zachowania", przeł. Katarzyna Dumińska, wydawnictwo Virgo, Arizona USA, Wydanie III, 2016.
[11] Adaptacja hedoniczna - ludzka tendencja do szybkiego powrotu na stabilny poziom szczęścia, bez względu na pozytywne lub negatywne zmiany w życiu.
[12] Mihály Csíkszentmihályi (mi-haji-czik-sent-mi-haji, ur. 29 września 1934 w Fiume) - węgiersko-amerykański profesor psychologii na University of Chicago i wykładowca Claremont Graduate University. Podobnie do Maslowa zajmował się badaniem szczęścia i pozytywnych aspektów naszej osobowości. Znany z rozpoznania i określenia stanu flow (przepływu).
[13] Neti neti - "nie to, nie tamto", sposób kontemplacji lub medytacji polegający na dekonstrukcji subiektywnego doświadczenia do postaci pustki, nicości, mający na celu uświadomić niesubstancjonalność i nietrwałość życia. Wywodzi się z hinduizmu, a dokładniej z Upaniszad i jest często wykorzystywaną metodą w Adwajcie Wedancie, służącą usunięciu ograniczonych racjonalizacji i konceptualizacji umysłu przeszkadzających w bezpośrednim uchwyceniu nieskończonej natury Brahmana (Absolutu).
[14] Steve Chandler "Wojownik Czasu", Helion, Gliwice 2013.
