[1] Chade tut hełade! (rom.) - Wstawaj, milicja!
[2] naś, naś (rom.) - biegnij, biegnij.
[3] Tyfusy, te frekon (rom.) - Tyfusy, żebyście zdechli.
[4] Kana! (rom.) - Teraz!
[5] Zdylnijan? (rom.) - Zwariowałeś?
[6] gadzie to gadzie... (rom.) - biały to biały, nie można im wierzyć.
[7] Roma, pszał soske?... (rom.) - Cygan, bracie, dlaczego? Co ci obiecali?
[8] Ciacipen i ław (rom.) - Prawda i słowo.
[9] kana odde romeske lowe (rom.) - teraz oddaj Romowi pieniądze.
[10] daw buje, nani misto (rom.) - ja pier..., nie jest dobrze.
[11] Tfu tyfusy, te zachuweł tumen rat (rom.) - Żeby was krew zalała.
[12] Sasy (rom.) - Niemcy.
[13] Ziakir (rom.) - Czekaj.
[14] może da jek lenge wycheła... (rom.) - może ten jeden trup im wystarczy i nikogo więcej nie zabiją.
[15] semenca (rom.) - rodzina.
[16] Nikon nani? (rom.) - Nikogo nie ma?
[17] So kana? (rom.) - Co teraz?
[18] Na, na phandena (rom.) - Nie, nie zamkną go.
[19] phiryben (rom.) - chodzenie
[20] dylo (rom.) - kretyn
[21] Lacho dywes, Kako, somys ki tume... (rom.) - Dzień dobry, wujku, byłem u was wczoraj, ale nie było was w domu.
[22] Sos pe kerdzia? (rom.) - Czy coś się stało?
[23] te jaweł les chib... (rom.) - gra słów, w dokładnym tłumaczeniu znaczyć to też może, że gdyby koń umiał mówić lub gdyby miał język, to sam by powiedział, że tak.
[24] Na, na som bukhalo, kako, parykiraw (rom.) - Nie, nie jestem głodny, wujku, dziękuję.
[25] Misto (rom.) - dobrze
[26] Beś, chawa (rom.) - Usiądź chłopcze.
[27] meja, meja... (rom.) - nie żyje, nie żyje...
[28] saro persko dad (rom.) - wszystko swój ojciec
[29] daw tuke miro law (rom.) - zajmę się tym, masz moje słowo.
[30] szatra (rom.) - namiot
[31] kało soiben (rom.) - czarny lulek lub lulek czarny
[32] chohane mury (rom.) - wilcze jagody
[33] bo meresa (rom.) - bo umrzesz
[34] Kako, haden tumen (rom.) - Wujku, obudźcie się.
[35] Ale peske dyne ooo... (rom.) - Ale sobie dali...
[36] Ziakir, chaworo, już man hadaw (rom.) - Czekaj, chłopcze, już wstaję.
[37] Tadek doj sys, zamarde tyre dades... (rom.) - Tadek tam był, zabili twojego ojca...
[38] Chen dewlesa, kako (rom.) - Zostańcie z Bogiem, wujku.
[39] Dynało beś, zamarde les, jof doj sys nadzinaw... (rom.) - Głupcze, siadaj, zabili go, on tam był, nie wiem...
[40] Na, już na pijes, wycheła (rom.) - Nie, już nie pijesz, wystarczy.
[41] Sys daj hame les (rom.) - To jednak tu był.
[42] Dawa na sys suno (rom.) - To nie był sen.
[43] Daw da beges buje, et siero (rom.) - Nie napijesz się już ani kropli.
[44] Ne siukar (rom.) - No ładnie.
[45] Lacho dywes romeske (rom.) - Właśnie do ciebie szedłem.
[46] Te daw tre da buje (rom.) - A jebałem twoją matkę.
[47] łubni bujedyni kaj san (rom.) - kurwo jedna
[48] wychurdyno romanipnate (rom.) - wydalony z kręgów cygańskich
[49] Da łubni jeszcze łes zamarła (rom.) - Ta kurwa jeszcze gotowa go zabić.
[50] Trza mange te radeł pał chaworeste pe wesia (rom.) - Muszę pojechać po chłopaka.
[51] te skhareł Romen (rom.) - zwołam Cyganów.
[52] ciaciuno romanipen (rom.) - prawe, czyste.
[53] Łacho dywes, kako... (rom.) - Dzień dobry, wujku, obyście byli zdrowi.
[54] Lacho dywes, chawa... (rom.) - Dzień dobry, bądź zdrów i ty.
[55] Z dural dyktom kej Rom (rom.) - Z daleka widziałem, że Rom.
[56] A, ho waryhawis falta pe... (rom.) - A, to pewnie jesteś poszukiwany? Milicja cię szuka?
[57] ciacino Rom, lawytko... (Rom.) - prawdziwy Cygan, niech mu ziemia lekką będzie.
[58] Jal miro, chawo... (rom.) - Chodź, synu, my wszyscy jesteśmy braćmi, rodziną.
[59] ciaciune bara (rom.) - diamenty
[60] cierheń dzipen (rom.) - gwiazda życia
[61] Kąś les pomardzia (rom.) - Ktoś go pobił.
[62] Pomarde tut? (rom.) - Pobili cię?
[63] Dzinaw jekhe gajes, barwaluko (rom.) - Znam jednego takiego, bogacz.
[64] Kerel de prezydium. Raj gajo (rom.) - Pracuje w prezydium. Wielki pan.
[65] Ceło siero... Przewodnicząco (rom.) - Najważniejszy... cały przewodniczący.
[66] Ne rakło pale sos ciordano (rom.) - Pewnie znowu coś kradzionego.
[67] Daw legre dajen buje (rom.) - Jebałem wasze matki.
[68] sieło (rom.) - komenda
[69] sperla mro siero (rom.) - spadnie moja głowa
[70] Jaweła cyro pe... (rom.) - Przyjdzie czas na śmiecia.
[1] Me tyż kana kerwa... (rom.) - Ja też będę miał teraz żniwa.
[2] Ryperen, kako, do Gadzies kaj sykaden mange... (rom.) - Pamiętacie, wujku, tego faceta, którego mi przedstawiliście, tego co kupował ode mnie kamyczki?
[3] Ne jal miro, chawo (rom.) - No tak, mój chłopcze.
[4] Syr kamen, kako, lawa... (rom.) - Jeśli chcecie, wujku, to wezmę was do spółki.
[5] Romano chawo han Jarema, haro... (rom.) - Jesteś prawdziwy Rom, Jarema, jak twój ojciec, bądź zdrów.
[6] odchurdypen (rom.) - odczepne
[7] A Gadzieche pe na przełe... (rom.) - A Polakiem się nie przejmuj, chuj z nim, jak coś, to ja do ciebie nie będę miał pretensji.
[8] z Romenca (rom.) - z Cyganami
[9] Kuneskro tu han? (rom.) - Czyj ty jesteś?
[10] Tyro, dade... (rom.) - Twój, tatko...
[11] A de daw tre da buje... (rom.) - A jebałem twoją mamę, to ile ja was mam?
[12] zagarudzia (rom.) - ukrył
[13] syr kamen (rom.) - jak chcecie
[14] Ne leskro gajo (rom.) - No, jego człowiek.
[15] Dzia, dzia, frei leske (rom.) - Tak, tak, ma prawo.
[16] Dawa sy, gadzitko buty (rom.) - Niecygańska rzecz, polska rzecz.
[17] Dawa jamary romani buty (rom.) - To nasza cygańska robota.
[18] Mato syr bliko (rom.) - Pijany jak świnia.
[19] Kaj chawore? (rom.) - Gdzie dzieci?
[20] A nek tut rat zachuwel... (rom.) - A niech cię krew zaleje, chcesz pieniądze.
[21] Już saro misto? (rom.) - Już wszystko dobrze?
[22] dyktom tot sawe gejehe tasiarla (rom.) - rano widziałam cię z jakimś Gadziem.
[23] pałe doryseła de cypa (rom.) - znowu dostanie w skórę
[24] Tu złydnio (rom.) - Ty skurwysynu
[25] syr rysiuwasam raciende (rom.) - kiedy wrócą z trasy
[26] na racia (rom.) - w trasę
[27] Ne dumindzion so na jawesa.... (rom.) - Myślałem, że już nie przyjdziesz, stało się coś?
[28] Jaremka, przehaha waryho? Keradom zubni (rom.) - Jaremka, zjesz coś? Ugotowałam rosół.
[29] Graja, hasa dziow? (rom.) - Koniu, zjesz owsa?
[30] Tume syr kerawena... (rom.) - Wy, ciotko, jak ugotujecie rosołek, to nie ma na świecie.
[31] Misto phenen, kako (rom.) - Dobrze prawicie, wuju.
[32] Phendziom law (rom.) - Powiedziałem słowo.
[33] Przemangaw tumen, kako (rom.) - Przepraszam, wujku.
[34] Przemor ta da głazo (rom.) - Umyj kieliszek.
[35] magirdo (rom.) - nieczysta
[36] A te peres masende (rom.) - A żebyś zgniła.
[37] Chaj, de chaweske te chał... (rom.) - Dziewczyno, daj chłopakowi jeść, jest w drodze!
[38] Siundziom kaj sawis falta... (rom.) - Słyszałem, że jesteś poszukiwany?
[39] sieł bara (rom.) - sto tysięcy
[40] Syr łeła łowe, isy miro (rom.) - Jak weźmie pieniądze, jest mój.
[41] Dadeskro chawo san Jarema (rom.) - Nieodrodny syn swojego ojca.
[42] Przydyjabype pe wurden (rom.) - Przydałby się samochód.
[43] ciacipen (rom.) - sprawa
[44] Bez daj, baro chawo (rom.) - Usiądź tutaj, młodzieńcze.
[45] teica (rom.) - herbatka lub zioła
[46] kali bluma (rom.) - czarny kwiat, czyli bez czarny
[47] parno rat (rom.) - biała krew, czyli krwawnik pospolity
[48] Besto de śtaryben (rom.) - Siedzi w więzieniu.
[49] sweto (rom.) - świata
[50] sparuwas śteto (rom.) - zmieniamy miejsce
[51] Her kharel pe da Rom? (rom.) - Jak nazywa się ten Rom?
[52] Barwałe, gude... (rom.) - Bogaci, mądrzy i przebiegli to Cyganie.
[53] Zamarawa dziukla (rom.) - Zabiję sukę.
[54] Daw da benges, karie (rom.) - Śmierć diabłu
[55] Dzineł! (rom.) - Wie!
[56] Daw da benges buje (rom.) - Wyjebałem diabła.
[57] te przybieseł (rom.) - trzeba przysiąść, przyczaić się
[58] pirano (rom.) - kochanek, gach
[59] limacio (rom.) - usmarkaniec, małolat
[60] Na kameł man (rom.) - Nie chce mnie lub nie kocha mnie
[61] So me mange... (rom.) - Co ja sobie, głupia, myślałam?
[62] Na jawia tyro pirano? (rom.) - Nie przyszedł twój kochanek?
[63] sperna tumare siere (rom.) - spadną wasze głowy
[64] Ho dej kiren, kako? Waryho.... (rom.) - Co tu robicie, wujku? Czyżby coś umarło w lesie?
[65] Na jał sawo... (rom.) - Nie bąź taki wygadany
[66] Jaw, Parcio, oddziasam kuty... (rom.) - Chodź, Parcio, odejdźmy trochę dalej od ogniska.
[67] Holakireł man do limacio (rom.) - Denerwuje mnie ten smarkacz.
[68] Ciekawo, karyk łyja... (rom.) - Ciekawe, skąd wziął takie pieniądze?
[69] chełade (rom.) - milicjanci
[70] Daw tumenge miro law (rom.) - daję wam na to moje słowo.
[71] daw mro law, na pjawa (rom.) - daję słowo, nie piję już
[72] Miro chawo, miśto kaj jawian (rom.) - Mój chłopcze, dobrze, że jesteś.
[73] So pe kerdzia, kako... (rom.) - Co się stało, wujku, o czym mówicie?
[74] Miśto, kako, daw tumenge... (rom.) - Dobrze, wujku, daję słowo.
[75] Dawa Tadek bikińdzia... (rom.) - To Tadek sprzedał twojego ojca, on tam był z milicją.
[76] Te pasiuwaw kaj mro dad (rom.) - Żebym spoczął tam, gdzie mój ojciec.
[77] Phendziom, kaj poziakirawa (rom.) - Powiedziałem, że poczekam.
[78] Jaw sasto, baro chawo (rom.) - Bądź zdrów, mężny chłopcze.
[79] Dzia Dewłesa (rom.) - Idź z Bogiem.
[80] ćhen Dewłesa (rom.) - Zostańcie z Bogiem
[81] Te zachuweł łen rat... (rom.) - Żeby ich krew zalała, nic nie chcą kupować.
[82] Te terdzion łake... (rom.) - Żeby stanęły jej w gardle.
[83] Kaj pe rozbeścian (rom. ) - Gdzie się tam rozsiadłaś?
[84] Saro ceło dzipen... (rom.) - Wszystko zawsze rozpieprzają w tym namiocie, wiecznie po nich sprzątaj.
[85] phusa (rom.) - siennik z siana
[86] Już na cholakir pe dzia (rom.) - Już się tak nie denerwuj.
[87] Dadywes sowehe her... (rom.) - Dzisiaj pośpisz jak wielka pani.
[88] A me pasz tute (rom.) - A ja przy tobie.
[89] Siukar dywesytko zachtyliben (rom.) - Ładna dniówka.
[90] So pałe za bęk... (rom.) - Co za diabeł znów w nią wstąpił?
[91] Ciorachani, byładzwardy ciorachani (rom.) - Złodziejka, bezwstydna złodziejka.
[92] So pe kerdzia (rom.) - Co się stało?!
[93] Dawa saro (rom.) - To wszystko.
[94] Deła dewłoro... (rom.) - Da Bóg, że pójdą po rozum do głowy i przestaną.
[95] Daw, daw buje, rota (rom.) - Ja pier..., guma.
[96] Ne siukar pe da gaw... (rom.) - W tej wsi nawet kataru nie dostanę.
[97] Jawen saste, kako... (rom.) - Bądźcie zdrowi, wujku, miałem być już wczoraj, ale złapałem gumę...
[98] Kaj joj ciorory... (rom.) - Gdzie ona biedna teraz jest? Dokąd uciekła?
[99] Na jawia, mekcia man (rom.) - Nie przyjechał, zostawił mnie.
[1] siuka (rom.) - mniej niż pięćset punktów
[2] Jeszcze jekwar podciuwesa... (rom.) - Jeśli jeszcze raz podłożysz karty, od razu odpiszemy wam dwieście punktów.
[3] mał (rom.) - partner do gry
[4] śmiro (rom.) - węgiel
[5] Romano drom (rom.) - cygańska droga
[6] MBP - Ministererstwo Bezpieczeństwa Publicznego
[7] KdsBP - Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego
[8] chake (rom.) - dziewica
[9] dibory (rom.) - panna młoda
[10] Na jaw sawo... (rom.) - Nie bądź wyszczekany, bracie.
[11] Dylo san... (rom.) - Głupi jesteś?
[12] Dział Dereniskoro dad (rom.) - Ojciec Derenia idzie.
[13] De śtała, zaraz les... (rom.) - W stajni, zaraz go zawołam. Stało się coś, wujku?
[14] Kana nek da terene... (rom.) - Teraz niech młodzi zatańczą!
[15] Dewła, zamardzia ła!!! (rom.) - Boże, on ją zabił!!!
[16] PSL - Polskie Stronnictwo Ludowe
[17] Kones bek pale jandyja? (rom.) - Kogo tam znowu diabli niosą?
[18] So jone mande kamen? (rom.) - Czego oni ode mnie chcą?
[19] bęgitko kheliben (rom.) - diabelski taniec
[20] San miro (rom.) - Już jesteś mój.
[21] Trza jaweła soś... (rom.) - Trzeba będzie wymyślić inny sposób zarabiania pieniędzy.
[22] basiaiben (rom.) - gra
[23] Dares pe ciaciune... (rom.) - Boisz się prawdziwego mężczyzny, co?
[24] siero pał siero (rom.) - głowa za głowę
[25] Soske kamdzian mam... (rom.) - Dlaczego chciałeś mnie zabić? Zabrałeś mi żonę i jeszcze ci mało? Wiem, że na pewno mieszkacie razem. Żyjcie sobie. Mnie nic do tego.
[26] Roma, so tu wyrakires? (rom.) - Cygan, co ty wygadujesz?
[27] Bęk zadykchełys... (rom.) - Diabeł już zaglądał mi w oczy.
[28] Sy man daj jek... (rom.) - Mam tutaj jedną kobitę, pójdziemy tam, żeby nikt nie słyszał.
[29] Dujdziene ćhijamys magirde (rom.) - Obydwaj zostalibyśmy wyklęci.
[30] Beś miro pszał... (rom.) - Usiądź, bracie. Pijesz piwo czy herbatę?
[31] Sownakóne tyre ława (rom.) - To, co mówisz, jest złotem. (Oznacza to zgodę, jak również wdzięczność i podziękowanie za okazaną dobroć).
[1] Jaw sasto miro ćhawo (rom.) - Obyś był zdrów.
[2] Załe man daryk... (rom.) - Zabierz mnie stąd, nie chcę już patrzeć na to więzienie.
[3] Ne miro, kak... (rom.) - No pewnie, wuju, zaraz zabieram was do lasu. Pójdziemy na rybki, potem upieczemy je na ognisku i powoli dojdziecie do siebie.
[4] Te obrakcheł... (rom.) - Niech nas Bóg chroni od tego miejsca.
[5] Na przełe tut... (rom.) - Nie przejmuj się, mnie nie dobiją nawet siekierą.
[6] Ne miro, ćhawo... (rom.) - No, synu, widzę, że wysoko zaszedłeś.
[7] bakrano mas (rom.) - baranina.
[8] Kako, man isy łowe (rom.) - Wujku, ja mam pieniądze.
[9] Schajan? Tradas, nani cyro (rom.) - Zjadłeś? Jedziemy, nie ma czasu do stracenia.
[10] Dzipen dyja ciupniasa (rom.) - Życie strzeliło z bata.
[11] So me man dzia... (rom.) - Co ja się tak denerwuję jak dzieciak?
[12] Na dares dzia... (rom.) - Nie boisz się tak sama po nocy?
[13] Dziasa de khangir... (rom.) - Pójdziesz do kościoła i złożysz przysięgę, że już nie będziesz pił wódki. Po drugie pójdziesz do Siero Roma i uzyskasz dyspensę, rózwód.
[14] Syr wyligirasam dawa... (rom.) - Jeżeli udałoby się przemycić to za granicę, to nieźle nabilibysmy kabzę.
[15] Złydni, na mekhen... (rom.) - Łachudry, łajdaki, nikogo nie puszczają za granicę.
[16] Tradasam ki me... (rom.) - Pojedziemy do mnie, mam tam ludzi, o których wam mówiłem, załatwimy dokumenty.
[17] Na przechałe Gadziore... (rom.) - A to przebiegłe Polaczki, chcą kupić Chełmońskiego za grosiki.
[18] śteto pasz pchagirdo ruk (rom.) - miejsce przy złamanym drzewie
[19] Przydyne by pe grastore... (rom.) - Przydałyby się koniki, pojechalibyśmy w las.
[20] Heładytka Roma kharenys... (rom.) - Rosyjscy Cyganie nazywali go złota rączka.
[21] Zabagen do gili, kako... (rom.) - Zaśpiewajcie tę piosenkę, wuju, proszę.
[22] Poena deterrence (łac.) - odstraszanie karą
[23] Kako, traden duredyr... (rom.) - Jedźcie dalej, wuju, ja zawrócę, coś mi wypadło z kieszeni.
[24] Ciupni pe kana przydeła (rom.) - Teraz może przyda się bacik.
[25] Ne Gadzie, kana... (rom.) - Akurat teraz muszą tutaj łazić, żebyście zdechli.
[26] Dyja da Deweł... (rom.) - Bóg sprawił, że nasze drogi się skrzyżowały.
[27] So pe kerdzia, kako? (rom.) - Co się stało, wujku?
[28] Dykciom do hełades... (rom.) - Widziałem tego gliniarza, który zabił twojego ojca.
[29] Na dyk pe mande... (rom.) - Nie patrz na mnie jak na wariata.
[30] phureske (rom.) - stary
[31] Dawa jof, Jarema... (rom.) - To on, Jarema. Ten glina był tam, kiedy zabili twojego ojca, to on gadał z Tadkiem. Nie ma dwóch zdań.
[32] Na zamar. Wypuciasam pierszo... (rom.) - Nie zabijaj. Najpierw wypytamy, jak to było, może ktoś jeszcze był w to zamieszany.
[33] Da gadzitko dziukeł... (rom.) - Ten polski pies nie rozumie cygańskich zasad.
[34] Kana me, kako (rom.) - Teraz moje kolej, wujku.
[35] Ne i dopeja łen... (rom.) - No i dopadła ich ręka sprawiedliwości, zapłacili za swoje czyny.
[36] Dyk, dade, kali... (rom.) - Popatrz, ojcze, oto czarna ziemia pochłonie te psy, które zabrały cię z tego świata. Własnoręcznie kopię im grób. Ich ciała zgniją i nikt nie zapali świecy ani nie zapłacze nad ich grobem.
[37] Tradas ki do... (rom.) - Jedziemy do gliniarza po dokumenty.
[38] Nani cyro, tradas (rom.) - Szkoda czasu, ruszamy.
[39] So kerasam... (rom.) - Co zrobimy z tamtym Gadziem, wujku?
[40] Załasam jamaro... (rom.) - Zabierzemy naszego Chełmońskiego, tutaj mamy potężne pieniądze w teczce, dostanie w czapę i tyle.
[41] Poziakir (rom.) - Poczekaj.
[42] Zorałe ława... (rom.) - Ciężkie oskarżenia rzucasz pod adresem tego Cygana. To jest gardłowa sprawa.
[43] Maciardo muj... (rom.) - Ty zapijaczona mordo, pijany byłeś, nie wiesz, co gadasz. Ile wtedy wypiłeś, co?
[44] Brainta sy... (rom.) - Wódka jest dla ludzi, każdy może się napić, nie mówię, że nie piłem, ale tej nocy nie piłem. Byłem na kacu i właśnie szedłem ne metę.
[45] Phen eszcze... (rom.) - Powiedz jeszcze raz, jak to było, kiedy poszedłeś na komendę i dowiedziałeś się o śmierci ojca.
[46] So chi na rakires... (rom.) - Czego nic nie mówisz, młody człowieku?
[47] Dzinaw da Romen... (rom.) - Znam tych Cyganów, Ciaro, nie poddadzą się tak łatwo.
[48] Chadynen ciacipen... (rom.) - Ruszyliście (lub obudziliście) prawdę, teraz ona sama wyjdzie na jaw.
[49] Parykiraw, kako (rom.) - Dziękuję, wuju.
[50] Na parykir, Ciaro... (rom.) - Nie dziękuj, Ciaro, jesteśmy Romami, jeżeli utracimy zasady, to nic nam już nie zostanie.
[51] Daj przydajby pe... (rom.) - Przydałoby się pojechać do Radko, ten Cygan potrafi przemawiać. Dobrze czyta prawdę i zawsze wie, po czyjej leży stronie.
[52] Romano ćhawo san... (rom.) - Jesteś Cygan, nie musisz się wstydzić, nieodrodny synu swego ojca.
[53] Dawa saro za kuty (rom.) - To wszystko za mało.
[54] Daj trza zor... (rom.) - Tutaj trzeba siły, to są Pluniacy, król też Pluniak. Zbiorą się i nakryją was kapeluszami.
[55] Saren, Berniken... (rom.) - Wszystkich, Berników, Pachowiaków, Lesiaków i Śledziaków. Zbierz jak najwięcej polskich Cyganów, to będzie duża sprawa.
[56] Bibio, patyw tumary... (rom.) - Ciotko, wybaczcie, ale Tadka żona jest Pachowiaczka, od nich nikt nie pójdzie.
[57] A karyk sy do Roma? (rom.) - A skąd oni są?
[58] Beśte pasz Łodzia warykajś (rom.) - Mieszkają gdzieś pod Łodzią.
[59] Tu, Ciaro, trade pasz... (rom.) - Ty, Ciaro, jedź na zachód, pod niemiecką granicę, a ja tu nad morzem będę zbierał Cyganów.
[60] Miśto phenen, kako (rom.) - Dobrze prawicie, wujku.
[61] Kamdziom tumenge... (rom.) - Chciałem jeszcze powiedzieć, że zwracam wszystkie pieniądze za drogę i utrzymanie.
[62] Syr daj... (rom.) - Jak tutaj nie sprzedam wszystkiego, to nie nazywam się Tadek.
[63] Jek bikindo (rom.) - Jeden sprzedany.
[64] A nek dawa... (rom.) - A niech to krew zaleje, po co jeszcze brałem ze sobą te jajka?
[65] raja (rom.) - wielcy państwo
[66] Dawa daj (rom.) - To tutaj.
[67] Te taślos (rom.) - Udław się.
[68] Łaćho dywes, Romniake (rom.) - Dzień dobry, Cyganko.
[69] Gadzica zdykcia... (rom.) - Jakaś baba spojrzała na mnie złym okiem.
[70] Kerdzian soś łake? (rom.) - Zrobiłeś jej coś?
[71] Karyk! (rom.) - Ależ skąd!
[72] Dre da saro... (rom.) - W nerwach powiedziałem jej, bida na twój łeb, a ona powiedziała, że bida spadnie na mój łeb.
[73] Jaw belwele... (rom.) - Przyjdź wieczorem, jak tylko wzejdzie księżyc. Włoż na siebie coś białego.
[74] Ćhaj załe da... (rom.) - Dziewczyno, zabierz stąd te dzieci i połóż je w końcu spać, to chyba najwyższy czas!
[75] Siundziom kaj nasiadzian łowe? (rom.) - Słyszałem, że zgubiłeś pieniądze?
[76] A bęk podkerdzia... (rom.) - A diabeł mnie pokusił, żebym wszedł do tej gospody zjeść.
[77] bazin (rom.) - pożyczka, komis
[78] Romi jek... (rom.) - Kobieto, znalazłaś jakiś biały ciuch?
[79] de wurden (rom.) - wóz
[80] Hełade!! (rom.) - Milicja!!
[81] Romałe przedsien... (rom.) - Cyganie, przestańcie. Nie zaczynajcie z Polakami!
[82] Na ker ćhi... (rom.) - Nic nie rób, za dwa dni mnie wypuszczą.
[83] Na dar tut... (rom.) - Nic się nie bój, wszystko będzie dobrze.
[84] Dys so kerde... (rom.) - Zobacz, co zrobili z tym miastem.
[85] Jawne Sasy... (rom.) - Przyszedł Niemiec, odszedł ruski, w cygańskiej kieszeni nie świeciły pustki.
[86] Karyk dzinen da Romnia, kako? (rom.) - Skąd znacie tę Cygankę, wujku?
[87] Te dzidzios... (rom.) - Żebyś żył sto lat, bracie.
[88] Te deł Deweł i tuke, Harnaś (rom.) - Da Bóg i tobie, Harnaś.
[89] Ale pierszo dziawa... (rom.) - Ale najpierw pójdę do staruszki, potem pogadamy.
[90] podhaćkirde foroste (rom.) - z miasta ogarniętego gorączką, dosł. z płonącego miasta
[91] Dawa musin... (rom.) - To musiała być jakaś zbłąkana kula.
[92] z haćkirdy piry (rom.) - z gorącego kotła
[93] Czy da Gadzie... (rom.) - Czy oni, Gadzie, nigdy nie nauczą się rozumu? Z kim oni chcą wygrać tymi gołymi rekami i czterema pistolecikami?
[94] Pać mange (rom.) - Uwierz mi.
[95] na dar tut (rom.) - nie bój się
[96] Kaj do dynało ćhawo? (rom.) - Gdzie ten zawriowany chłopak?
[97] Duminawys, kaj... (rom.) - Już myślałam, że coś ci się stało, tak długo cię nie było.
[98] Warysyr ugejom dzipnasa (rom.) - Jakoś udało mi się ujść z życiem.
[99] Siundziom phare... (rom.) - Słyszałem ciężkie oskarżenia na niego, Cyganie...
[100] Jek Rom... (rom.) - Jest jeden Cygan, wołają go Ciaro, zbiera na Tadka Cyganów do króla. Mówi, że sprzedał Nuro na milicję, a potem okradł go razem z milicją.
[101] Me... me na paciaw de dawa (rom.) - Ja... ja w to nie wierzę.
[102] nani dynełe (rom.) - nie są głupcami
[103] Doj, kaj Rom, doj Romni (rom.) - Tam, gdzie Cygan, tam jego żona.
[104] Dewła... syr wpene... (rom.) - Boże... jak wpadła tu milicja, zaraz, jak tylko wyjechałeś...
[105] A dyja Deweł... (rom.) - A dał Bóg, drań dostał za swoje.
[106] Aaa, zaćhudzia łes rat (rom.) - Aaa, zalała go krew.
[107] Łoto tyfuso (rom.) - Czerwony tyfus.
[108] Kalicha, miry pheń... (rom.) - Kalicha, siostro, rzuć na nich jakieś przekleństwo
[109] Dzia dawa joj... (rom.) - Tak, to ona, dziewczyna w szarym sweterku.
[110] So tuke... (rom.) - Co ci wpadło do tej głupiej głowy?
[111] pał dynałe... (rom.) - chcesz zginąć za głupie, polskie sprawy?
[112] Przemangaw (rom.) - Przepraszam.
[113] Gadzica pheneł... (rom.) - Ta kobieta mówi, że nie jest ze mną tak źle.
[114] Kako, dawa rada. Tradasam (rom.) - Wujku, dam radę. Pojedziemy.
[115] Jawen, kako... (rom.) - Chodźcie, wujku, pójdziemy po drzewko.
[116] "kulka" - długa gałąź ze skierowanym ku dołowi haczykiem. Służyła do zrywania zeschłych gałęzi z drzew.
[117] Potyknes, miro ćhawo (rom.) - Powoli, młody człowieku.
[118] ki Roma (rom.) - do Cyganów (może to oznaczać równocześnie sprawę u sieroroma).
[119] Beś, Roma... (rom.) - Usiądź, Cygan, nie denerwuj się. Pojedziemy do Cyganów i tam poczekamy na chłopaka. W którym miejscu się z nimi umówiłeś?
[120] Ne, Parcio... (rom.) - No, Parcio, na te wędeczki złapiesz duże rybki. Ja z tymi kijkami pójdę sobie do domu.
[121] Ne, chyba że... (rom.) - No chyba że jedną dasz dla mnie.
[122] Kak Ziorba, ik randziory ihy tumenge (rom.) - Wujku Ziorba, jedna wędka jest wasza.
[123] A kaj, Roma... (rom.) - A co ty, Cygan, tam teraz pełno ludzi, przyjechali na wakcje.
[124] Doj na wena gaje (rom.) - Tam nie będzie ludzi.
[125] Da gaje... (rom.) - Ci ludzie nigdy się nie nauczą.
[126] gaitka muja (rom.) - gadzitkie mordy
[127] te odmagireł pe (rom.) - rozwód, dosł. dyspensa
[128] Rakir, Roma (rom.) - Mów, Cygan.
[129] Misto, misto, tradawa tusa (rom.) - Dobra, dobra, pojadę z tobą.
[130] Te dzidzion... (rom.) - Obyście żyli szczęśliwie tak jak te ptaki, do końca życia.
[131] Ćhawa, ma kir... (rom.) - Cygan, co robisz, te chłopaki ostro grają, przegramy.
[132] Na dar cheste bał sireste (rom.) - Nie bój nic.
[133] Romałe, łen pe... (rom.) - Cygany, bierzcie się do roboty, zjedzą nas ci Gadzie.
[134] Na daren tomen... (rom.) - Nie bójcie się, wchodźcie w nich.
[135] Ćhorew mango pe siro!! (rom.) - Wrzuć mi na główkę!!
[136] Dadywes popijaham... (rom.) - Dzisiaj popijemy, chłopaki. Dojebiemy tym Gadziom.
[137] Bakro (rom.) - dosł. baran.
[138] Dodehe mange deś da lułe (rom.) - Dodaj mi jeszcze dziesięć tych czerwonych.
[139] Nani butyr da dziowlikane? (rom.) - Nie ma więcej damskich?
[140] Lancio, miro pchał (rom.) - Lancio, mój bracie
[141] Ławutko (rom.) - w wolnym tłum. Słowny.
[142] Miśto rakereh... (rom.) - Dobrze mówisz, tę sprawę trzeba będzie zakoczyć umorzeniem.
[143] sowłach (rom.) - przysięga
[144] jąkarów (rom.) - doradców króla
[145] Chabnytka łowe (rom.) - Pieniądze na jedzenie
[146] magirdo (rom.) - nieczysty
[147] Jawen saste... (rom.) - Dzień dobry, wujku Ławutko. Obyscie byli zdrowi, a szczęście zawsze panowało w waszym domu.
[148] Jaw i tu sasto... (rom.) - Witam ciebie, chłopcze. Jak się zwą? Tego Cygana to znam, nazywasz się Ziorba?
[149] Dzia, kako, awen saste (rom.) - Tak, wujku.
[150] Me kharaw pe Parcio... (rom.) - Ja nazywam się Parcio, mój ojciec nazywał się Rajmond.
[151] Aaa, dawe Romes... (rom.) - Aaa, znałem twojego ojca, pamiętam. Co cię sprowadza, Parcio?
[152] Patyw tumary bah... (rom.) - Wybaczie, ale żona odeszła ode mnie jakiś rok temu, chciałem uzyskać rozwód, mam dzieci, a one potrzebują matki...
[153] A syr tute.. (rom.) - A jak to się stało, że odeszła? Zostawiła cię dla innego?
[154] Romanipen zdział pe dziukłende (rom.) - Zasady schodzą na psy.
[155] Jaw, Parcio, chylcioła menge bana (rom.) - Chodź, Parcio, ucieknie nam pociąg.
[156] Ćhen Dewłesa manusiałe (rom.) - Zostańcie z Bogiem.
[157] Ne ziakir... (rom.) - Czekaj, czekaj, zaraz zjesz zupkę.
[158] Dawa miro... (rom.) - To moja najlepsza zupa, moja matka gotowała najlepiej na świecie. A babka nie dawała klusek łyżką kładzionych, tylko całe wielkie ziemniaki. Jak nie chcieliśmy tego jeść, to krzyczała, że jesteśmy małe diabełki, wybredni jak paniczykowie z dobrych domów.
[159] Ciarunio, pszałoro... (rom.) - Ciaruś, brateńku, chodź, zagramy w karcięta.
[160] A tu, szmaciarzo... (rom.) - A ty, szmaciarzu, tak do wujka?
[161] Me tuke kerawa balo (rom.) - Zaraz wyprawię ci bal.
[162] Szmaciarzyko, te na jawes... (rom.) - Żebyś mi się nie pokazywał koło namiotu!
[163] ...pchendzia, kaj... (rom.) - ...powiedział, żebyś za cztery dni stawił się u sieroroma.
[164] Ne, Romałe... (rom.) - No, Romowie, za cztery dni jedziemy.
[165] Zor Romen... (rom.) - Siła Cyganów zebrałeś, Ciaro.
[166] Jawen saste... (rom.) - Obyście pozostali zdrowi, wujku Kantaro.
[167] Siun, Ciaro... (rom.) - Słuchaj, Ciaro, już zbierają się inni Cyganie.
[168] te posiuneł (rom.) - dosł. posłuchać, ale oznacza też poradę lub udział w sprawie przez zabranie głosu.
[169] śtety (rom.) - obozowisko
[170] Pał daswo soś... (rom.) - Za takie coś powinien zostać nieczysty, aż nie przyjedzie i nie wytłumaczy się ze swego zachowania.
[171] Ćhen Dewłesa (rom.) - Zostańcie z Bogiem.
[172] Traden Dewłesa, Romałe (rom.) - Jedźcie z Bogiem, Cyganie.
[173] chylcine (rom.) - uciekli
[174] Suty han? (rom.) - Śpisz?
[175] Ciaro, miro pszał (rom.) - Ciaro, mój bracie.
[176] bazin (rom.) - działkę
[177] Pchen Siere Romeske... (rom.) - Powiedz królowi, że przyjedziemy dwa tygodnie przed świętami.
[178] Jarema, beś de wurden... (rom.) - Jarema, wsiadaj do auta, jedziemy do domu.
[179] Ziaker, miro phał (rom.) - Poczekaj, bracie.
[180] Tadek dyja sowłach (rom.) - Tadek złożył przysięgę. (Przysiegę tę składa się w kościele, w obliczu Boga, klęcząc lub leżąc krzyżem przed ołtarzem. Czasem, w skrajnych przypadkach, przysięgę taką składa się, leżąc w trumnie, z gromnicą w dłoniach).
[181] Beś, Jarema, tradas (rom.) - Wsiadaj, Jarema, jedziemy.
[182] San magirdo pe... (rom.) - Jesteś wyklęty na dwa lata, podniosłeś rękę na Cygana.
[183] Kar pe dawa... (rom.) - Chuj na to kładę, Danko! Chuj! Zrozumiałeś? Takie wyklęcie to możesz swojej żonie pod sukienkę wsadzić, za krótki jesteś!
[184] Trade daryk... (rom.) - Jedź stąd, bo zabiję tego psa.
[185] A nek kereł pe so kameł (rom.) - A niech się dzieje co chce.
[186] Ligir man ki Łodzia (rom.) - Zawieź mnie do Łodzi.
[187] Ciororo na dyja rada... (rom.) - Biedaczek nie dał rady, inaczej pokazałby Murzie, jak się tańczy.
[188] Siun, Roma (rom.) - Słuchaj, Cygan.
[189] Maćho skereł... (rom.) - Ryba psuje się od głowy, więc trzeba tę głowę uciąć. (Jest to też gra słów: siero to głowa, a sierorom to cygan głowa).
[190] Sare ćhena... (rom.) - Wszyscy zostaniecie wyklęci.
[191] do wurden (rom.) - do wozu
[192] Kon ćhuriasa... (rom.) - Kto nożem straszy, ten szybko umiera.
[193] Miśto kaj mekciom wurden (rom.) - Dobrze, że zostawiłem auto.
[194] Jawnen te... (rom.) - Przyszliście powróżyć, wujku?
[195] So tu daj keres? (rom.) - Co ty tu robisz?
[1] Ciaro, miro pszał... (rom.) - Ciaro, mój bracie, mnie się wydaje, że ty próbujesz tutaj załatwić swoje własne porachunki i sprawy, nie chodzi ci o sieroroma.
[2] Syr tut khares... (rom.) - Jak cię zwą, mój bracie? Ty znasz moje imię, ja twojego nie...
[3] Misto rakireł (rom.) - Dobrze prawi.
[4] Dzia sy! (rom.) - Tak jest!
[5] Saro szukar, Ciaro (rom.) - Wszystko ładnie, Ciaro...
[6] A ta syr zianes... (rom.) - Skąd wiesz, po co Tadek pojechał do sieroroma? Parcio i Ziorba widzieli go u Danko, nie u króla.
[7] Dawa me phendziom... (rom.) - To ja powiedziałem Tadkowi, że wujek Ciaro i Jarema zbierają Cyganów.
[8] Ryperaw (rom.) - Pamiętam
[9] Romałe mire... (rom.) - Romowie, moi bracia! Co teraz z nami będzie!?
[10] Kaj te dział... (rom.) - Gdzie będziemy szukać sprawiedliwości!?
[11] Gadzitko dzipen... (rom.) - Niecygańskie życie... tego jeszcze nie było...
[12] Romałe! Siunen! (rom.) - Romowie! Słuchajcie!
[13] Sierorom phendzia... (rom.) - Król powiedział, że wszyscy, którzy nie odjadą do jutra, zostaną nieczyści.
[14] Posiun, miro ćhawo (rom.) - Posłuchaj, synu.
[15] Syr phenen, Romałe!? (rom.) - Jak sądzicie!?
[16] Newo sierorom! (rom.) - Nowego króla!
[17] Phure Roma... (rom.) - Niech rady starszych rozsądzają spory!
