Ciekawy przypadek Beniamina Buttona i inne opowiadania. Angielski z Francisem Scottem Fitzgeraldem - Francis Scott Fitzgerald, Ilya Frank

Wskazówki dla czytelnika

Język w swojej naturze jest środkiem, nie celem, dlatego najlepiej przyswajać go nie wtedy, kiedy specjalnie się go uczysz, ale wtedy, kiedy naturalnie się nim posługujesz - w bezpośrednim, żywym kontakcie albo zagłębiając się w lekturze książki. Wtedy język przyswaja się sam z siebie, nieświadomie.

Twoja pamięć długoterminowa jest ściśle związana z tym, co czujesz w konkretnym momencie, zależy od Twojego stanu psychicznego i od siły emocji, a nie od ilości powtórzeń. Po to, żeby naprawdę coś zapamiętać, nie musisz mechanicznie wkuwać. Dużo ważniejsze są nowe wrażenia. Zamiast kilka razy powtarzać dane słowo, lepiej spotkać je w różnych kombinacjach i kontekstach semantycznych, wypełnionych nowymi emocjami.

Większość ogólnie stosowanych słów, czytanych zgodnie z Metodą Ilyi Franka, możesz zapamiętać bez wkuwania, naturalnie - przez to, że słowa się po prostu powtarzają. Dlatego, czytając tekst, nie staraj się ich zapamiętać. "Dopóki nie przyswoję, nie ruszam dalej" - ta zasada w tym przypadku nie działa. Im bardziej naturalnie będziesz czytać, im szybciej będziesz się posuwać naprzód, tym lepiej. Wtedy ilość materiału zamienia się w jakość. Dlatego po prostu czytaj, myśl nie o języku obcym, którego musisz się uczyć, ale o treści książki.

Główny problem wszystkich, którzy bardzo długo uczyli się jakiegoś języka obcego, polega na tym, że robią to pomału, a nie angażując się całkowicie. Język to nie matematyka - nie musisz się jego uczyć, do niego trzeba się przyzwyczajać. Tutaj główną rolę odgrywa nie logika, a pamięć i wykształcona umiejętność. Pod tym względem można go porównać do sportu, którym się trzeba zajmować systematycznie i regularnie, ponieważ inaczej ciężko jest osiągnąć dobre rezultaty.

Jeśli od razu i dużo zaczniesz czytać, to poziom swobodnego czytania w języku obcym będzie kwestią trzech-czterech miesięcy (gdy zaczynasz od zera). Jeśli jednak pozwolisz sobie na długie przerwy i nie będziesz czytać systematycznie, to zaczniesz się męczyć i utkniesz w jednym miejscu.

Z tego punktu widzenia język jest podobny do góry lodowej - na nią trzeba się szybko wspiąć. Dopóki tego nie zrobisz - będziesz się ześlizgiwać w dół. Gdy opanujesz już poziom swobodnego czytania, ta umiejętność pozostanie na zawsze, a razem z nią całe słownictwo - nawet jeśli powrócisz do czytania za kilka lat. Jeśli jednak nie dojdziesz do tego etapu, cały wysiłek włożony w naukę języka może po prostu zostać zmarnowany.

A co z gramatyką? Dla zrozumienia tekstu, uzupełnionego taką liczbą podpowiedzi, znajomość gramatyki właściwie przestaje być ważna - i tak wszystko rozumiesz. Mimo to za jakiś czas i tak przyzwyczaisz się do określonych struktur gramatycznych, a gramatyka jako taka przyswoi się automatycznie. Przypomina to sytuację, gdy uczysz się języka, przebywając przez dłuższy czas w określonym środowisku językowym, bez konieczności opanowywania jakichkolwiek zasad gramatycznych.

Nie mówię tego, żeby zniechęcić Cię do nauki gramatyki, która jest bardzo ciekawą i potrzebną częścią językoznawstwa, tylko po to, by uświadomić Ci, że zabrać się za czytanie książek Ilyi Franka mogą prawie wszyscy, również ci, którzy nie mają głębokiego rozeznania w gramatyce. Wystarczy minimalna jej znajomość. Czytanie takich książek polecane jest już na samym początku kontaktu z językiem. A gramatyką, nawiasem mówiąc, lepiej się zająć już po tym, jak zostanie opanowany poziom rozumienia języka i przyzwyczajenia się do niego. Dopiero wtedy nauka gramatyki będzie naprawdę potrzebna i zalecana.

Książka, którą za chwilę zaczniesz czytać, pomaga przełamać najważniejszą barierę: powiększyć słownictwo i przyzwyczaić się do logiki języka, zaoszczędzając dużo czasu i sił.

Metoda Edukacyjnego Czytania Ilyi Franka to specjalny sposób adaptacji tekstu, służący do nieświadomego przyswajania języka obcego. Może być używana jako wsparcie, dodatek do praktyki mówienia w obcym języku, ale też jako główne narzędzie do uczenia się języka obcego. Czytamy po prostu książki, przełożone według tej metody. Tekst jest podzielony na krótkie części - najpierw kawałek z wplecionym dosłownym polskim tłumaczeniem, a następnie ten sam tekst, ale już bez tłumaczenia. Tłumaczenie zawiera krótkie komentarze gramatyczne, semantyczne bądź fonetyczne. To zapewnia spokój i świadomość tego, że nic Ci nie umknie. Tekst jest przedstawiony jako całość, nie ma rozdzielenia na lewą i prawą część (z tłumaczeniem i bez), co zapewnia całościowy odbiór informacji i nieświadome połączenie polskiego i angielskiego tłumaczenia.

Jeśli dopiero zaczynasz się uczyć języka angielskiego, najpierw możesz czytać kawałek tekstu przełożonego (z tłumaczeniem), a później - tekst oryginalny. Jeśli, czytając tekst oryginału, umknęło Ci tłumaczenie jakiegoś słowa, jednak całość jest zrozumiała, to nie musisz szukać tłumaczenia. Na to słowo jeszcze na pewno trafisz w dalszej części. Sens czytania tekstu oryginalnego polega na tym, że przez jakiś czas (niech nawet krótko) czytający w obcym języku "płynie bez koła ratowniczego". Po tym zaczyna znowu czytać tekst ze wsparciem tłumaczenia. I tak dalej. Nie trzeba wracać, żeby powtórzyć. Należy po prostu czytać dalej.

Oczywiście na początku poczujesz napływ nieznanych Ci słów i kombinacji. Nie powinieneś jednak się tego obawiać: przecież nikt nie będzie Cię z tego egzaminował. W miarę czytania (nawet jeśli to nastąpi w połowie albo pod koniec książki) wszystko się "ustatkuje" i czytający będzie zapewne zdziwiony: "I po co znowu te tłumaczenia, po co te podstawowe formy słów? Przecież i tak wszystko jest jasne!". Kiedy następuje ten moment "i tak wszystko jasne", zacznij czytać odwrotnie: najpierw część bez tłumaczenia, a później zaglądaj do części z tłumaczeniem.

Zapraszam!

Tatiana Bursiewicz (na podstawie Metody Edukacyjnego Czytania Ilyi Franka)

THE CAMEL'S BACK

(Tył wielbłąda)

THE CAMEL'S BACK

(Tył wielbłąda: "wielbłądzi grzbiet"; back - grzbiet; tylna część)

The glazed eye of the tired reader resting for a second on the above title (przyćmiony wzrok zmęczonego czytelnika, zatrzymany na chwilę na górnym nagłówku; to glaze - wstawiać szkła, szklić; zmętnieć, zaszklić się /о oczach/, pokrywać się powłoką; to rest - оdpoczywać; spoczywać, zatrzymywać się /о wzroku/) will presume it to be merely metaphorical (zakłada, że to = ta nazwa jest po prostu przenośna: "metaforyczna"). Stories about the cup (historie o filiżance) and the lip (i wardze) and the bad penny (i fałszywym groszu; bad - zły, niedobry, kiepski; fałszywy, wadliwy) and the new broom (i nowej miotle) rarely have anything to do with cups or lips or pennies or brooms (rzadko mają coś wspólnego z filiżankami czy wargami, czy groszami, czy miotłami; to have/be to do with smb./smth. - mieć stosunek do kogoś, czegoś). This story is the exception (ta historia jest wyjątkiem). It has to do with a material (jest związana z materialnym), visible (widzialnym) and large-as-life camel's back (i dużym grzbietem wielbłąda; large-as-life - naturalnej wielkości: "długi jak życie").

metaphorical [met?´f?r?k?l], presume [pr?´zju?m], material [m?´t??r??l]

The glazed eye of the tired reader resting for a second on the above title will presume it to be merely metaphorical. Stories about the cup and the lip and the bad penny and the new broom rarely have anything to do with cups or lips or pennies or brooms. This story is the exception. It has to do with a material, visible and large-as-life camel's back.

Starting from the neck (zaczynając od szyi) we shall work toward the tail (będziemy przemieszczać się w kierunku ogona; to work - robić, wykonywać, dokonywać; przenosić się, przemieszczać się, wykonując obowiązki, pracę, wszelkie działania). I want you to meet Mr. Perry Parkhurst (chcę was zapoznać z panem Perrym Parkhurstem), twenty-eight (dwudziestoośmioletnim), lawyer (prawnikiem), native of Toledo[1] (rdzennym mieszkańcem Toledo). Perry has nice teeth (Perry ma ładne zęby), a Harvard diploma (dyplom Harvardu), parts his hair in the middle (przedziałek pośrodku: "rozdziela swoje włosy na środku"; to part - rozdzielać, oddzielać; rozczesywać, rozdzielać na przedziałek). You have met him before (spotykaliście go wcześniej; to meet)-in Cleveland (w Cleveland), Portland (Portland), St. Paul (St. Paul), Indianapolis (Indianapolis), Kansas City (Kansas City), and so forth (i tak dalej). Baker Brothers, New York, pause on their semi-annual trip through the West to clothe him (bracia Baker z Nowego Jorku zatrzymują swoją półroczną podróż po Zachodzie, żeby go ubrać; to pause - robić pauzę; zatrzymywać się); Montmorency & Co. dispatch a young man post-haste every three months (Мontmorency & Co. wysyłają młodego człowieka z dużym pośpiechem co trzy miesiące; post-haste - pospiesznie, szybko) to see that he has the correct number of little punctures on his shoes (żeby się upewnić, że ma prawidłową ilość przebitych otworów na butach; to see - widzieć; dowiadywać się, wyjaśniać). He has a domestic roadster now (teraz ma sportowy samochód lokalnej produkcji; roadster - dwuosobowy samochód z otwartym nadwoziem i składanym dachem; sportowy samochód), will have a French roadster (będzie miał francuski samochód sportowy) if he lives long enough (jeśli przeżyje wystarczająco długo), and doubtless a Chinese tank if it comes into fashion (i, zapewne, chiński czołg, jeśli stanie się modny). He looks like the advertisement of the young man (on wygląda jak reklama młodego człowieka) rubbing his sunset-colored chest with liniment (nacierającego swoją opaloną pierś maścią) and goes East every other year to his class reunion (i jeździ na wschód co dwa lata: "co drugi rok" na spotkanie klasowe).

pause [p??z], lawyer [´l??j?], advertisement [?d´v??t?sm?nt]

Starting from the neck we shall work toward the tail. I want you to meet Mr. Perry Parkhurst, twenty-eight, lawyer, native of Toledo. Perry has nice teeth, a Harvard diploma, parts his hair in the middle. You have met him before-in Cleveland, Portland, St. Paul, Indianapolis, Kansas City, and so forth. Baker Brothers, New York, pause on their semi-annual trip through the West to clothe him; Montmorency & Co. dispatch a young man post-haste every three months to see that he has the correct number of little punctures on his shoes. He has a domestic roadster now, will have a French roadster if he lives long enough, and doubtless a Chinese tank if it comes into fashion. He looks like the advertisement of the young man rubbing his sunset-colored chest with liniment and goes East every other year to his class reunion.

I want you to meet his Love (chcę, /żebyście/ poznali jego ukochaną; to meet - spotykać; poznać się; love - miłość; obiekt miłości, ukochany, ukochana). Her name is Betty Medill (nazywa się: "ma na imię" Betty Medill), and she would take well in the movies (i ona by dobrze wyglądała w filmach; to take - brać; wychodzić na zdjęciu). Her father gives her three hundred a month to dress on (jej ojciec daje jej trzysta dolarów na miesiąc na stroje; to dress - ubierać się; stroić się), and she has tawny eyes and hair (i ona ma ciemnożółte oczy i rudawe włosy; tawny - rudawobrązowy; ciemnożółty) and feather fans of five colors (i wachlarze z piór pięciu kolorów). I shall also introduce her father, Cyrus Medill (przedstawię także jej ojca, Cyrusa Medilla). Though he is to all appearances flesh and blood (chociaż on, jak widać, /składa się/ z ciała i krwi; appearance - pojawienie; wygląd zewnętrzny, powierzchowność; to all apearances - sądząc po wszystkim, widocznie), he is, strange to say (on, dziwnym trafem), commonly known in Toledo as the Aluminum Man (głównie znany w Toledo jako Aluminiowy człowiek = pan Aluminium; to know - wiedzieć). But when he sits in his club window with two or three Iron Men (ale kiedy siedzi w klubie z dwoma lub trzema Żelaznymi ludźmi = panami Żelazo), and the White Pine Man (i Sosnowym człowiekiem = panem Las), and the Brass Man (i Miedzianym człowiekiem = panem Miedź), they look very much as you and I do (oni wyglądają dokładnie tak samo, jak wy czy ja), only more so (tylko trochę bardziej ciężko: "tylko trochę więcej, niż tak samo"), if you know what I mean (jeśli rozumiecie, co mam na myśli).

feather [´fe??], ?luminum [?´lu?m?n?m], tawny [´t??n?]

I want you to meet his Love. Her name is Betty Medill, and she would take well in the movies. Her father gives her three hundred a month to dress on, and she has tawny eyes and hair and feather fans of five colors. I shall also introduce her father, Cyrus Medill. Though he is to all appearances flesh and blood, he is, strange to say, commonly known in Toledo as the Aluminum Man. But when he sits in his club window with two or three Iron Men, and the White Pine Man, and the Brass Man, they look very much as you and I do, only more so, if you know what I mean.

Now during the Christmas holidays of 1919 (i tak oto, podczas świąt Bożego Narodzenia 1919 roku) there took place in Toledo (w Toledo miały miejsce = odbyły się), counting only the people with the italicized the (liczące tylko ludzi z wielkiej litery: "z wydzieloną kursywą the = tych samych /+ jakieś nazwisko/"), forty-one dinner parties (czterdzieści jeden uroczystych obiadów; party - oddział, grupa, partia; impreza, proszony obiad, przyjęcie gości), sixteen dances (szesnaście balów; dance - taniec; bal, wieczór taneczny), male and female (męskich i damskich), twelve teas (dwanaście herbat), four stag dinners (cztery kawalerskie obiady; stag - jeleń-samiec/który osiągnął pięć lat/; przeznaczony tylko dla mężczyzn, kawalerski), two weddings (dwa wesela), and thirteen bridge parties (i trzynaście wieczorów gry w brydża). It was the cumulative effect of all this (to był łączny efekt tego wszystkiego; effect - skutek, rezultat; efekt, ogólne wrażenie) that moved Perry Parkhurst on the twenty-ninth day of December to a decision (co doprowadziło Perry'ego Parkhursta dwudziestego dziewiątego grudnia do pewnej decyzji; to move - ruszać się, przemieszczać się; pobudzać /do czegoś/).

Christmas [´kr?sm?s], italicized [?´t?l?sa?zd], cumulative [´kju?mj?l?t?v]

Now during the Christmas holidays of 1919 there took place in Toledo, counting only the people with the italicized the, forty-one dinner parties, sixteen dances, six luncheons, male and female, twelve teas, four stag dinners, two weddings, and thirteen bridge parties. It was the cumulative effect of all this that moved Perry Parkhurst on the twenty-ninth day of December to a decision.

This Medill girl would marry him (ta panna Medill wyszłaby za niego za mąż) and she wouldn't marry him (i nie wyszłaby = panna Medill wahała się, czy wyjść za niego za mąż). She was having such a good time (ona tak miło spędzała czas) that she hated to take such a definite step (że jej bardzo się nie chciało: "ona nienawidziła" robić taki określony = оdpowiedzialny krok). Meanwhile (tymczasem), their secret engagement had got so long (ich sekretne zaręczyny trwały tak długo; to get - otrzymywać; stawać się, robić się) that it seemed (co wydawało się) as if any day it might break off of its own weight (jakby w dowolnej chwili one mogły oberwać się pod swoim własnym ciężarem; to break off - odłamywać; nagle przerwać, oberwać/rozmowę, przyjaźń/). A little man named Warburton (mały człowiek zwany Warburton), who knew it all (który wiedział o wszystkim), persuaded Perry to superman her (przekonał Perry'ego, jak zrobić na niej wrażenie: "/postąpić/ z nią jak superman"), to get a marriage license (wziąć zezwolenie na zawarcie małżeństwa; marriage license - zezwolenie na zawarcie małżeństwa) and go up to the Medill house (pójść do domu państwa Medill) and tell her (i powiedzieć jej) she'd have to marry him at once (że powinna wyjść za niego natychmiast) or call it off forever (lub odwołać to = zaręczyny na zawsze; to call off - wycofywać się; odwoływać; przerywać).

weight [we?t], engagement [?n´ge?d?m?nt], persuaded [p?´swe?d?d]

This Medill girl would marry him and she wouldn't marry him. She was having such a good time that she hated to take such a definite step. Meanwhile, their secret engagement had got so long that it seemed as if any day it might break off of its own weight. A little man named Warburton, who knew it all, persuaded Perry to superman her, to get a marriage license and go up to the Medill house and tell her she'd have to marry him at once or call it off forever.

So he presented himself (więc on przedstawił siebie), his heart (swoje serce), his license (swoje zezwolenie: "swoją licencję"), and his ultimatum (i swoje ultimatum), and within five minutes they were in the midst of a violent quarrel (i po pięciu minutach byli w środku zaciętej kłótni = nie minęło pięć minut, jak znaleźli się na szczycie zaciętej kłótni), a burst of sporadic open fighting (przypadkowego wojennego starcia: "wybuchu przypadkowej otwartej walki") such as occurs near the end of all long wars and engagements (które bywają na koniec wszystkich długich wojen i zaręczyn). It brought about one of those ghastly lapses (to doprowadziło do jednego z tych przepełnionych grozą momentów; to bring about - urzeczywistniać; wywoływać; lapse - obniżenie, spadek /w położeniu, stopniu; także o temperaturze, ciśnieniu/; zaniedbanie, błąd, lapsus; przedział czasu) in which two people who are in love (podczas których dwoje ludzi, którzy są zakochani) pull up sharp (zatrzymują się gwałtownie), look at each other coolly (patrzą na siebie chłodno; cool - chłodny, świeży; obojętny, zimnokrwisty, nieuprzejmy, nieczuły) and think it's all been a mistake (i myślą, że wszystko to było błędem). Afterward they usually kiss wholesomely (po tym zwykle całują się zdrowo myślący = następnie całują się przytomnie wholesome - pożyteczny; dobroczynny; zdrowy, zdrowo myślący, przytomny) and assure the other person it was all their fault (i zapewniają siebie: "drugiego", że to oni są wszystkiemu winni: "że to była wszystko ich wina"). Say it all was my fault (powiedz, że to ja jestem wszystkiemu winien)! Say it was (powiedz, że tak było)! I want to hear you say it (chcę słyszeć, jak ty to powiesz)!

ghastly [´ga?stl?], sporadic [sp?´r?d?k], fault [f??lt]

So he presented himself, his heart, his license, and his ultimatum, and within five minutes they were in the midst of a violent quarrel, a burst of sporadic open fighting such as occurs near the end of all long wars and engagements. It brought about one of those ghastly lapses in which two people who are in love pull up sharp, look at each other coolly and think it's all been a mistake. Afterward they usually kiss wholesomely and assure the other person it was all their fault. Say it all was my fault! Say it was! I want to hear you say it!

But while reconciliation was trembling in the air (ale na razie pojednanie drżało w powietrzu = jeszcze wisiało w powietrzu), while each was, in a measure, stalling it off (na razie każdy w jakimś stopniu opóźniał je; stall - boks, stajnia; to stall - stawiać do boksu, zaprowadzać do stajni; to stall off - zatrzymywać, opóźniać), so that they might the more voluptuously and sentimentally enjoy it (tak, żeby /następnie/ byli w stanie bardziej zmysłowo i sentymentalnie rozkoszować się nim) when it came (kiedy ono nastąpi; to come - przychodzić, podchodzić; zdarzać się, odbywać się), they were permanently interrupted (ale ono zostało trwale zakłócone; permanent - stały, niezmienny; długotrwały) by a twenty-minute phone call for Betty from a garrulous aunt (dwudziestominutowym telefonem Betty: "dla Betty" od jej gadatliwej cioteczki). At the end of eighteen minutes Perry Parkhurst (pod koniec osiemnastej minuty Perry Parkhurst), urged on by pride and suspicion (popędzany dumą i podejrzeniem) and injured dignity (i urażoną godnością), put on his long fur coat (założył swoje długie futro: "futrzany płaszcz"), picked up his light brown soft hat (wziął swój jasnobrązowy miękki kapelusz; to pick up - podnosić, podbierać; podchwytywać), and stalked out the door (i dumnie wyszedł za drzwi; to stalk - kroczyć, dumnie występować; przemierzać; stalk - szypułka; łodyga, trzonek).

reconciliation [rek?ns?l?´e???n], garrulous [´g?r?l?s], stalked [st??kt]

But while reconciliation was trembling in the air, while each was, in a measure, stalling it off, so that they might the more voluptuously and sentimentally enjoy it when it came, they were permanently interrupted by a twenty-minute phone call for Betty from a garrulous aunt. At the end of eighteen minutes Perry Parkhurst, urged on by pride and suspicion and injured dignity, put on his long fur coat, picked up his light brown soft hat, and stalked out the door.