Dlaczego powstają zwyrodnienia stawów
Choroba zwyrodnieniowa stawów to najczęstsza choroba reumatyczna, polegająca na postępującym uszkodzeniu chrząstki, a następnie kostnych powierzchni stawowych, prowadząca do pogorszenia lub całkowitego wyłączenia funkcji stawu. Dotyczy głównie ludzi w wieku po 50. rż., choć u niektórych osób może rozwijać się znacznie wcześniej.
Chrząstka pełni w stawach bardzo ważną rolę:
- Wyściela powierzchnie stawowe kości, zmniejszając siły tarcia (gładkie przesuwanie się poszczególnych elementów stawu względem siebie).
- Pochłania siły nadmiernie obciążające staw.
- Łączy ze sobą struktury kostne (np. chrzęstne przyczepy żeber do mostka).
Zależnie od pełnionej roli i od umiejscowienia w organizmie, wyróżnia się kilka rodzajów chrząstki: szklista, włóknista, sprężysta oraz ich odmiany i postaci mieszane. Rodzaj i właściwości chrząstki zależą od jej składu, a ściślej od proporcji substancji podstawowej wiążącej wodę (chondroityna, glikozaminoglikany, proteoglikany) do ilości i rodzaju włókien (włókna kolagenowe oraz włókna elastynowe). Najbardziej odporną na działanie sił nacisku i tarcia jest chrząstka szklista, która wyściela praktycznie większość powierzchni stawowych w organizmie ludzkim. Należy też pamiętać, że w warunkach fizjologicznych chrząstka podlega procesom niszczenia, ulegając: zwapnieniom, skostnieniom i tzw. zwyrodnieniu azbestowemu. Zmiany te następują stosunkowo wolno i same w sobie nie są przyczyną rozwoju osteoartrozy.
Mają jednak pewne znaczenie u osób z czynnikami ryzyka, do których zalicza się:
- Wiek powyżej 50 lat.
- Płeć - kobiety chorują częściej (najpewniej wpływ czynników hormonalnych).
- Predyspozycja genetyczna.
- Wrodzone defekty układu kostno-stawowego, wady postawy.
- Dieta, aktywność fizyczna.
- Otyłość.
- Przebyte urazy.
- Współistniejące choroby układu kostno-stawowego.
- Współistniejące inne schorzenia (choroby metaboliczne, niewydolność serca i inne).
- Czynniki zawodowe (rodzaj i wieloletnie wykonywanie zawodu).
- Obciążenia dodatkowe (wyczynowe uprawianie sportu)
