Basen bez problemów. Praktyczny poradnik pielęgnacji i eksploatacji basenu - Mariusz Krawczyk
«
»
Reflow text when sidebars are open.
Na pierwszy rzut oka basen jest prosty. Jest niecka, woda, pompa i filtr. W praktyce jest to mały układ technologiczny, w którym kilka elementów musi działać jednocześnie.
Woda musi krążyć. Zanieczyszczenia muszą zostać usunięte. Środek dezynfekcyjny musi dotrzeć do całego basenu.
Parametry wody muszą pozostawać w odpowiednim zakresie. Jeżeli jeden z tych elementów zaczyna działać źle, zwykle po pewnym czasie pojawia się problem z wodą. Dlatego pielęgnacja basenu nie polega tylko na dosypywaniu lub dolewaniu chemii.
Trzeba rozumieć, co dzieje się z wodą od chwili, gdy opuszcza basen, do chwili, gdy wraca do niego po oczyszczeniu. Nie chodzi o to, żeby właściciel basenu został technologiem uzdatniania wody. Wystarczy, że będzie wiedział, co robią podstawowe urządzenia i po czym poznać, że coś zaczyna działać nieprawidłowo.
Właściciel basenu powinien pilnować czterech rzeczy:
wody
niecki
instalacji obiegowej
urządzeń technologicznych.
Każdy z tych elementów wpływa na pozostałe. Możesz mieć idealnie wyczyszczoną nieckę, ale jeżeli filtracja działa źle, woda zacznie mętnieć. Możesz mieć dobry filtr, ale jeżeli poziom środka dezynfekcyjnego jest zbyt niski, mogą pojawić się glony lub problemy mikrobiologiczne.
Możesz również mieć prawidłowe wyniki pomiaru w jednym miejscu basenu, ale źle ustawione dysze mogą powodować miejsca ze słabą cyrkulacją. Dlatego basen trzeba traktować jako całość.
Woda powinna być nie tylko przezroczysta.
Powinna mieć również właściwe parametry chemiczne i odpowiedni poziom środka dezynfekcyjnego. To bardzo ważne rozróżnienie. Przezroczysta woda nie musi automatycznie oznaczać wody prawidłowo uzdatnionej.
Podstawową ochroną przed drobnoustrojami w prywatnym basenie jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu środka dezynfekcyjnego oraz prawidłowego pH i regularne wykonywanie pomiarów.
Na ścianach, schodach, dnie oraz w narożnikach gromadzą się zanieczyszczenia. Część z nich przechwyci filtr. Część trzeba usunąć mechanicznie przez szczotkowanie, odkurzanie lub pracę robota basenowego.
Szczególnej uwagi wymagają miejsca, w których przepływ wody jest słabszy.
Rurociągi łączą basen z pompą, filtrem i pozostałymi urządzeniami. Nie widać ich podczas codziennej eksploatacji, dlatego właściciel często o nich zapomina.
Tymczasem nieszczelność, zapowietrzenie albo ograniczony przepływ mogą mieć duży wpływ na pracę całego basenu.
Do podstawowych urządzeń należą pompa i filtr. W zależności od wyposażenia mogą dojść również:
podgrzewacz lub pompa ciepła
elektrolizer soli
automatyczna regulacja pH
automatyczne dozowanie chloru
lampa UV
generator ozonu
wymiennik ciepła
robot basenowy
automatyka sterująca
Nie każdy basen ma wszystkie te urządzenia. Im bardziej rozbudowany system, tym mniej czynności właściciel wykonuje ręcznie. Nie oznacza to jednak, że może przestać kontrolować wodę. Automatyka pomaga w obsłudze. Nie zastępuje kontroli.
Najłatwiej zrozumieć pracę basenu, śledząc drogę wody. Woda opuszcza basen. Przepływa do pompy.
Następnie przechodzi przez filtr. Później może przechodzić przez urządzenia grzewcze lub uzdatniające. Na końcu wraca do basenu przez dysze napływowe.
Ten proces powtarza się przez cały czas pracy instalacji.
W basenie skimmerowym część wody pobierana jest przez skimmer znajdujący się przy powierzchni. Jego zadaniem jest przede wszystkim zbieranie liści, owadów, pyłków i innych lekkich zanieczyszczeń unoszących się na wodzie.
W części basenów stosuje się również odpływy znajdujące się pod powierzchnią wody. Jednym z takich elementów może być odpływ denny. Nie należy jednak zakładać, że każdy prywatny basen musi go posiadać.
Konstrukcja instalacji zależy od rozwiązania przyjętego przez projektanta i producenta systemu. Układ powinien usuwać zanieczyszczenia z powierzchni oraz zapewniać prawidłową cyrkulację i rozprowadzanie środka dezynfekcyjnego.
W basenie rynnowym powierzchnia wody znajduje się zwykle na wysokości krawędzi niecki. Woda przelewa się do rynny, a następnie trafia do zbiornika przelewowego. Dopiero z niego pobiera ją pompa obiegowa. Właściciel takiego basenu musi kontrolować również zbiornik przelewowy i jego wyposażenie.
Pompa jest sercem instalacji. Gdy nie pracuje, woda przestaje krążyć przez filtr i pozostałe urządzenia. Pompa nie oczyszcza wody. Jej zadaniem jest wytworzenie przepływu.
Przed wirnikiem pompy znajduje się zazwyczaj kosz zatrzymujący większe zanieczyszczenia. Trzeba go regularnie sprawdzać, ponieważ zatkanie liśćmi może ograniczyć przepływ.
Po przejściu przez pompę woda trafia zwykle do filtra. Może to być filtr ze złożem piaskowym lub szklanym, filtr kartuszowy albo inny system przeznaczony do basenów.
Filtr nie rozwiązuje jednak każdego problemu z wodą. Nie zastępuje dezynfekcji, nie poprawia samodzielnie niewłaściwego pH i nie usuwa wszystkich rozpuszczonych substancji.
Po filtracji woda może przepływać przez pompę ciepła, wymiennik lub inne urządzenie grzewcze. Układ musi zapewniać przepływ zgodny z wymaganiami urządzenia. Zbyt mały przepływ może zatrzymać jego pracę lub wywołać błąd.
Kolejnym elementem może być elektrolizer soli, automatyczna stacja dozująca albo prostszy system, w którym właściciel dodaje preparaty ręcznie.
Po zakończeniu procesu woda wraca przez dysze napływowe. Ich ustawienie powinno pomagać w rozprowadzaniu oczyszczonej i uzdatnionej wody po całej niecce.
Prawidłowa cyrkulacja nie polega więc wyłącznie na tym, że pompa pracuje. Ważne jest również to, skąd woda jest pobierana i gdzie wraca.
UWAGA
Nie otwieraj filtra pracującego pod ciśnieniem. Filtr ciśnieniowy jest zbiornikiem pracującym pod ciśnieniem. Przed wykonywaniem czynności serwisowych trzeba wyłączyć pompę i postępować zgodnie z instrukcją producenta filtra.
PHTA wymaga, aby filtry ciśnieniowe posiadały rozwiązania umożliwiające bezpieczne usunięcie zgromadzonego powietrza i ostrzega przed uruchamianiem systemu po pracach serwisowych bez prawidłowego przygotowania filtra.
W codziennej pielęgnacji warto zapamiętać cztery słowa:
cyrkulacja
filtracja
dezynfekcja
kontrola parametrów wody.
Dopiero ich połączenie daje stabilną wodę.
Cyrkulacja oznacza ruch wody przez basen i instalację. Dzięki niej woda trafia do filtra, urządzeń grzewczych i układu uzdatniania.
Dzięki niej środek dezynfekcyjny jest rozprowadzany po basenie. Dobra cyrkulacja ogranicza miejsca, w których woda praktycznie stoi.
Filtracja usuwa z wody zanieczyszczenia mechaniczne. Filtr wymaga jednak regularnej kontroli i czyszczenia.
Brudny filtr może zwiększać opory przepływu i ograniczać wydajność instalacji. Prawidłowa cyrkulacja i filtracja są podstawowymi elementami utrzymania właściwej jakości i przejrzystości wody.
Dezynfekcja ma ograniczać ryzyko rozwoju mikroorganizmów. W większości prywatnych basenów podstawowym środkiem dezynfekcyjnym jest chlor, również wtedy, gdy powstaje z soli w elektrolizerze. Samo uruchomienie pompy i filtra nie dezynfekuje wody.
Nie można wiarygodnie ocenić pH ani stężenia wolnego chloru na podstawie wyglądu wody. Trzeba je zmierzyć. Dlatego tester jest jednym z podstawowych narzędzi właściciela basenu.
Zaleca się właścicielom prywatnych basenów regularne sprawdzanie poziomu wolnego chloru i pH oraz ich odpowiednie korygowanie.
NAJCZĘSTSZY BŁĄD
"Woda zrobiła się gorsza, więc dodam więcej chloru." To jedna z najczęstszych reakcji właściciela basenu. Problem polega na tym, że przyczyna może znajdować się zupełnie gdzie indziej.
Może być zabrudzony filtr
Może być za mały przepływ
Może być niewłaściwe pH
Może występować duże obciążenie basenu
Może być problem z dozowaniem
Może być niewłaściwe stężenie stabilizatora
Dlatego prawidłowa kolejność jest inna:
najpierw obejrzyj basen
potem wykonaj pomiary
sprawdź pracę instalacji
dopiero później koryguj wodę.
Nie poprawiaj wody basenu "na oko".
Właściciel basenu często koncentruje się na preparatach.
pH minus
Chlor
Preparat przeciw glonom
Klarownik
To łatwe, ponieważ preparat można kupić i dolać do wody. Znacznie trudniej zauważyć, że problemem jest zabrudzony filtr albo niewłaściwy przepływ. Wyobraź sobie basen, w którym pompa praktycznie nie pracuje.
Możesz dodać środek dezynfekcyjny do wody. Nie oznacza to jednak, że zostanie szybko i równomiernie rozprowadzony w całej niecce. Podobny problem może wystąpić przy źle działającej cyrkulacji.
Dlatego każdą zmianę jakości wody trzeba rozpatrywać szerzej. W kolejnych rozdziałach będziemy zawsze stosowali tę samą zasadę:
pomiar ? diagnoza ? działanie ? ponowna kontrola. To jest znacznie bezpieczniejsze niż przypadkowe dodawanie kolejnych preparatów.
Właściciel nie musi wykonywać pomiarów hydraulicznych, żeby zauważyć pierwsze sygnały problemu. Warto zwrócić uwagę na kilka objawów. Słaby wypływ z dysz Jeżeli strumień z dysz jest wyraźnie słabszy niż zwykle, trzeba sprawdzić instalację.
Przyczyną może być między innymi zabrudzony filtr, zapchany kosz skimmera albo kosz pompy. Powietrze widoczne w pompie Duża ilość powietrza pod przezroczystą pokrywą pompy może wskazywać na problem po stronie ssawnej instalacji. Nie należy od razu zakładać uszkodzenia pompy. Przyczyn może być kilka.
Do tego problemu wrócimy w rozdziale dotyczącym diagnostyki instalacji. Pęcherzyki powietrza z dysz Pojedyncze pęcherzyki przy niektórych urządzeniach mogą pojawiać się okresowo. Jeżeli jednak z dysz przez dłuższy czas wydostaje się duża ilość powietrza, warto ustalić przyczynę.
Zanieczyszczenia pozostają na powierzchni Jeżeli liście i owady długo unoszą się na wodzie i nie trafiają w kierunku skimmera lub przelewu, warto sprawdzić obieg powierzchniowy. Znaczenie może mieć ustawienie dysz, wiatr, poziom wody lub rzeczywisty przepływ. Miejscowo pojawiające się glony Jeżeli problem regularnie występuje w tych samych narożnikach lub na schodach, jedną z możliwych przyczyn może być słabszy ruch wody w tych miejscach.
Nie oznacza to automatycznie, że instalacja została źle zaprojektowana. Takie miejsca mogą również wymagać regularnego szczotkowania. Szybko rosnące ciśnienie na filtrze Jeżeli po wyczyszczeniu lub wypłukaniu filtra ciśnienie szybko rośnie, trzeba znaleźć przyczynę. Nie należy ograniczać się do ciągłego płukania filtra.
UWAGA
Zapisz prawidłowe wskazanie manometru Jedną z najprostszych rzeczy, jakie możesz zrobić po uruchomieniu czystego filtra, jest zapisanie ciśnienia pokazywanego przez manometr. Możesz zrobić zdjęcie telefonem i zapisać je jako:
"Filtr czysty - prawidłowe ciśnienie". Później będziesz miał punkt odniesienia. Sama wartość ciśnienia bez znajomości instalacji niewiele mówi.
Znacznie ważniejsza jest zmiana w stosunku do prawidłowej pracy Twojego konkretnego basenu.
Jeżeli z tego rozdziału masz zapamiętać jedną rzecz, niech będzie nią właśnie to:
basen jest systemem. Nie pielęgnujesz wyłącznie wody. Pilnujesz jednocześnie jej jakości, przepływu, filtracji, czystości niecki i pracy urządzeń.
Dlatego przy każdym problemie zadawaj sobie cztery pytania:
1. Co pokazują pomiary wody?
2. Czy woda prawidłowo krąży?
3. Czy filtr działa prawidłowo?
4. Czy basen i urządzenia są czyste i sprawne?
Dopiero odpowiedzi na te pytania pozwalają rozsądnie zdecydować, co zrobić dalej. Nie potrzebujesz do tego laboratorium ani specjalistycznego wykształcenia. Potrzebujesz dobrego testera, kilku prostych obserwacji i właściwej kolejności działania.
W następnym rozdziale zajmiemy się właśnie pomiarem wody. Bo zanim zaczniesz cokolwiek do niej dodawać, powinieneś wiedzieć, co naprawdę znajduje się w basenie i czego rzeczywiście brakuje.
DO ZAPAMIĘTANIA
Basen to więcej niż niecka z wodą.
Pompa wprawia wodę w ruch
Filtr usuwa część zanieczyszczeń mechanicznych
Dezynfekcja ogranicza rozwój mikroorganizmów
Parametrów wody nie ocenia się na oko
Przezroczysta woda nie gwarantuje prawidłowych parametrów
Nie każdy basen ma taki sam układ hydrauliczny
Problemu z wodą nie należy automatycznie rozwiązywać przez dodanie kolejnej porcji chemii.
Prawidłowa kolejność to:
pomiar ? diagnoza ? działanie ? kontrola.