1. Przedsiębiorstwo osoby fizycznej

Rejestracja działalności gospodarczej - ZERO OKIENKA

Z dniem 1 lipca 2011 roku weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Od tego dnia obowiązuje zasada "ZERO OKIENKA", czyli możliwość rejestracji działalności gospodarczej, jej zawieszania, odwieszania oraz likwidacji przez internet, teoretycznie bez potrzeby wychodzenia z domu. Od tego dnia rozpoczęła bowiem działalność Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej1.

Obecnie osoba fizyczna, chcąc rozpocząć indywidualną działalność gospodarczą lub działalność w formie spółki cywilnej przesyła internetem bezpośrednio do CDIDG lub składa w dowolnym, najwygodniej dla siebie położonym urzędzie gminy, jeden zintegrowany wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. Złożenie wniosku nie podlega żadnym opłatom.

Wniosek ten jest jednocześnie wnioskiem:

Wniosek może zostać przez Ciebie złożony na cztery sposoby:

W każdym przypadku wniosek o rejestrację działalności gospodarczej musi być podpisany podpisem osobistym wnioskodawcy lub potwierdzony w inny sposób akceptowany przez system CEIDG, umożliwiający jednoznaczną identyfikację osoby składającej wniosek i czas złożenia wniosku. Nie może być podpisany przez pełnomocnika.

Jeżeli wniosek złożony online będzie źle wypełniony, system poinformuje Cię o tym niezwłocznie na podany adres email. W przypadku błędów na formularzu złożonym w gminie, wezwie Cię ona do skorygowania lub uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni roboczych.

Trzy pierwsze sposoby rejestracji realizowane są nadal systemem "jednego okienka", który obowiązywał już od marca 2009 roku. ZERO OKIENKA dotyczy więc wyłącznie czwartego sposobu rejestracji firmy. Jest on niewątpliwie najbardziej nowoczesny i efektowny, szczególnie w prezentacjach w mediach i z mównicy sejmowej. Ma jednak kilka cech trudnych do zaakceptowania przez kandydata na przedsiębiorcę.

Wniosek o wpis działalności gospodarczej przesyłany do CEIDG internetem musi być opatrzony podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. W pierwszym przypadku wymaga to wcześniejszego wykupienia tegoż certyfikatu za kilkaset zł w jednej z kilku firm, które oferują w Polsce taką usługę. W drugim przypadku konieczne jest założenie w urzędzie (najczęściej będzie to urząd skarbowy) swojego zaufanego profilu - konieczna wizyta osobista. Założenie zaufanego profilu oznacza z kolei, że jesteś jak na widelcu dla całej krajowej administracji, co dla administracji jest niezwykle korzystne, ale dla Ciebie może się kojarzyć z nielubianą nadmierną inwigilacją. Oznacza to np. zbyt szybkie (bo mailowe) otrzymywanie niekorzystnych rozstrzygnięć, które wolałbyś przez dwa tygodnie nie otrzymać.

Więcej informacji na temat bezpiecznego podpisu elektronicznego i podpisu ePUAP znajdziesz w rozdziale "Do urzędu przez internet. E-deklaracje".

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej CEIDG jest spisem przedsiębiorców będących osobami fizycznymi i działających na terenie Polski. Spis prowadzony jest w systemie teleinformatycznym przez ministra gospodarki, na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jeżeli wybierzesz działalność w formie spółki osobowej (jawnej, partnerskiej, komandytowej) lub spółki kapitałowej (z o.o. lub akcyjnej) rejestracji dokonujesz w KRS - Krajowym Rejestrze Sądowym działającym przy sądzie rejonowym właściwym ze względu na siedzibę Twojej spółki.

CEIDG rozpoczęła działalność 1 lipca 2011 roku. W okresie 1.07 - 31.12.2011 dotychczasowe organy ewidencyjne - urzędy gminne miały obowiązek przenieść wpisy wszystkich przedsiębiorców do CEIDG. Organy ewidencjonujące działalność koncesjonowaną mają czas na przeniesienie danych do CEIDG do 30.06.2012 r.

Z dniem przeniesienia danych przedsiębiorcy do CEIDG wójt, burmistrz lub prezydent miasta przestają być organem ewidencyjnym dla takiego przedsiębiorcy. Dla noworejestrujących się przedsiębiorców nie są oni już takim organem od 1 lipca 2011 r.

Niezależnie od ilości firm jednoosobowych i spółek cywilnych zakładanych w różnych miejscowościach (także tych wymagających wydania koncesji lub zezwolenia) osoba fizyczna dokonuje w CEIDG jednego łącznego zgłoszenia, niezależnie od sposobu złożenia, czy też przesłania wniosku. W zgłoszeniu wymienia wszystkie rodzaje działalności jakie zamierza wykonywać zarówno samodzielnie i jako wspólnik spółek cywilnych, a także wszystkie adresy (nawet w najbardziej odległych województwach), pod którymi te działalności będzie prowadzić. Jeżeli zamierza uruchomić później jakąkolwiek inną działalność, zobowiązana jest dokonać aktualizacji zgłoszenia, poprzez złożenie kolejnego wniosku uwzględniającego planowane zmiany.

Spółka cywilna zgodnie z kodeksem cywilnym nie jest przedsiębiorcą2 i w związku z tym nie podlega jako spółka odrębnemu, własnemu wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorcami są jej wspólnicy, którzy, każdy oddzielnie, rejestrują swoją działalność w CEIDG. Po dokonaniu własnej rejestracji wspólnicy dokonują odrębnych zgłoszeń (każdy siebie) do ubezpieczeń społecznych, wspólnego zgłoszenia spółki cywilnej do urzędu statystycznego (REGON), ZUS (płatnik składek za pracowników) i urzędu skarbowego na druku NIP-2 (NIP spółki i ew. zgłoszenie spółki VAT-R). Dopiero wtedy wspólnicy zgłaszają do CEIDG fakt zawiązania spółki cywilnej, składając kolejny CEDG-1 i wybierając opcję "o zmianę wpisu".

Prowadząc własną działalność gospodarczą i jednocześnie działając w jednej lub kilku spółkach cywilnych możesz dla każdej z tych działalności przyjąć inną formę opodatkowania. Wtedy wybór tej formy w rubryce nr 18 wniosku dotyczy wyłącznie działalności samodzielnej.

Jeżeli działalność w spółce jest jedyną działalnością wspólnika, wpisuje on we wniosku przyjęte przez siebie zasady opodatkowania dochodu uzyskanego w spółce. Oczywiście musi to być zgrane z pozostałymi wspólnikami, np. wszyscy wspólnicy deklarują ryczałt lub kartę podatkową. Jeśli jednak wszyscy przyjmą zasady ogólne, jeden może wybrać opodatkowanie wg skali, inny stawką liniową.

Przesłanie internetem wniosku do CEIDG lub złożenie w urzędzie gminy (miasta, dzielnicy) wniosku o wpis do CEIDG oznacza, że już z chwilą jego złożenia (lub od późniejszego dnia określonego we wniosku) JESTEŚ PRZEDSIĘBIORCĄ i już w dniu złożenia wniosku (lub w dniu określonym we wniosku) możesz rozpocząć działalność gospodarczą. Rejestracja w CEIDG jest wolna od opłat.

Wpis do CEIDG dokonywany jest nie później niż następnego dnia po złożeniu wniosku, pod warunkiem jego poprawności. Potwierdzenie przyjęcia wniosku lub informację o błędach, które musisz poprawić otrzymujesz mailem.

Zaświadczeniem o wpisie jest wydruk ze strony internetowej CEIDG. Wejdź na stronę www.ceidg.gov.pl, przejdź do Wyszukiwarki przedsiębiorców, wpisz nazwę, NIP lub REGON firmy, otwórz wpis i wybierz opcję Drukuj/Pobierz PDF.

Na wydruku znajduje się także kod kreskowy. Jeżeli zainstalujesz w komórce aplikację do czytania kodów kreskowych, możesz go w każdej chwili odczytać komórką i obejrzeć na ekranie komórki aktualny wpis. Oznacza to, że mając wcześniejszy wydruk kontrahenta z Pcimia w każdej chwili i w każdym miejscu, przy pomocy komórki, możesz sprawdzić jego aktualny wpis w CEIDG bez potrzeby zasiadania do komputera. Wpis taki jest dostępny dla wszystkich, a więc organa administracji publicznej tez mają do niego dostęp i nie mają prawa domagać się od przedsiębiorcy okazywania lub dołączania takiego zaświadczenia w formie papierowej.

W zakresie danych objętych wnioskiem CEIDG korzysta z informacji zawartych w innych rejestrach publicznych dostępnych w formie elektronicznej, szczególnie w celu weryfikacji danych wpisanych do CEIDG. Następuje sprawdzenie, wzajemna wymiana i uzupełnienie informacji zawartych w tych rejestrach.

CEIDG to także informacja. Dane ewidencyjne zawarte we wniosku powinny być jawne i nie podlegać ochronie danych osobowych. Każda zainteresowana osoba po wpisaniu nazwy, NIP-u, nazwiska uzyskuje dane wskazanego przedsiębiorcy. Nie są to niestety tak pełne dane jak uzyskiwane dotychczas z urzędu gminnego. CEIDG utajnia PESEL przedsiębiorcy i jego adres zamieszkania (jeżeli jest inny od adresu firmy). To praktycznie uniemożliwia wszelkie czynności windykacyjne w stosunku do dłużników, którzy zlikwidowali firmę. Rozpływają się oni w sinej mgle.

Wniosek zintegrowany składa się z części głównej CEIDG-1 oraz części CEIDG-MW (dodatkowe miejsca wykonywania działalności), CEIDG-RB (informacja o rachunkach bankowych) i CEIDG-RD (pozostałe rodzaje wykonywanej działalności gospodarczej - w części głównej wniosku mieści się ich 9), CEIDG-SC (udział w spółkach cywilnych), CEIDG-PN (udzielone pełnomocnictwa). W każdym przypadku musi być wypełniona część CEIDG-1. Formularze części MW, RB, RD, SC i PN wypełniać i składać należy tylko w miarę takiej potrzeby).

Służby podatkowe na całym świecie nie są kochane przez podatników. Nikt nie lubi płacić podatków. Ale w systemie, który zafundowano nam ponad pół wieku temu, od początku zakodowane było niszczenie wszelkiej inicjatywy osobistej obywateli. Słowa takie jak zysk, dochód stały się określeniami wstydliwymi. Kolejne zielone światła, nawet jeżeli pomysłodawcy w chwili ich zapalania mieli szczere intencje, stawały się szybko tylko okazją do wyłapywania następnych frajerów, którzy nieopatrznie ujawnili swoje zasoby.

Jak w każdym chorym systemie powstawały też i fortuny, głównie na bazie rozplenionego łapownictwa. Ta nienormalna sytuacja stworzyła układ, który na nieszczęście naszego kraju wlecze się za nami do tej pory. Właściciel firmy, wiedząc, że fiskus i tak każe mu zapłacić trzy razy większy podatek niż wynikało to z zeznania, wykazywał trzy razy mniejszy dochód. Niestety, w skrajnych przypadkach i to zawodziło. Podatnik niszczony był kompleksowo, do dna.

Po kolejnych odwilżach, a szczególnie w okresie pseudoreformy końca lat 80. coraz częściej odzywały się głosy - dajcie uczciwie zarobić i uczciwie płacić podatki.

Pamiętasz słowo "domiar"? Synonim klęski życiowej prywatnej inicjatywy zniknął ze słownictwa fiskusa już w końcu lat 70. Zniknęło słowo, a nie operacja tym słowem określana.

Dziś sytuacja powoli się zmienia

Podatek VAT, który zastąpił powszechnie krytykowany podatek obrotowy1, początkowo miał zasady na tyle czytelne i akceptowane przez ogół przedsiębiorców, że jego wprowadzenie przeszło zupełnie bez bólu.

Podatek dochodowy powoli maleje i staje się akceptowany przez przedsiębiorców. Pierwszym poważnym krokiem było wprowadzenie podatku liniowego 19% dla przedsiębiorstw. Podatek dochodowy w swojej wersji progresywnej od 1 stycznia 2009 roku ma tylko dwie stawki 18% i 32%. Praktycznie, przy dochodach rzędu 7000 zł miesięcznie wynosi on 17%, a przy dość wysokich dochodach 20 000 zł miesięcznie - około 27%.

Również wśród chandryczących się niezmiennie elit politycznych pojawili się ludzie nieco mniej zajmujący się swoimi karierami politycznymi, a trochę tym, do czego głównie zostali powołani, to znaczy do porządkowania i unowocześniania naszego systemu zarządzania gospodarką.

Także w urzędach skarbowych jest co raz lepiej. Po wpadkach służb skarbowych z Optimusem i JTT, po kolejnych zmianach Ordynacji podatkowej i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w służbach skarbowych zaczęli pojawiać się ludzie młodzi, o zupełnie innej mentalności niż wielu ich poprzedników. Jest co raz więcej sygnałów od przedsiębiorców, że w urzędach spotyka ich uśmiech i utrzymana w rozsądnych granicach życzliwość. Nie ma mowy oczywiście o jakiejkolwiek pobłażliwości dla faktycznych nieprawidłowości, ale niezamierzony błąd pozostaje błędem, a nie staje się natychmiast przestępstwem czy wykroczeniem skarbowym i powodem do wyżywania się na podatniku.

Wydaje się, że wszystko jest na nieco wprawdzie wyboistej drodze do normalności.