Zarządzanie w nowych realiach

Zarządzanie w nowych realiach

Niepewność przejmuje ster tylko wtedy, gdy jej na to pozwalamy. To, co robimy, zawsze pozostaje pod naszą kontrolą.

NASSIM NICHO­LAS TALEB

Regaty Ocean Race są już legendą. To naj­trud­niej­szy dru­ży­nowy mię­dzy­na­ro­dowy wyścig żeglar­ski na świe­cie, który łącz­nie trwa ponad pół roku. W kilku eta­pach załogi poko­nują 30 tysięcy mil mor­skich, czyli około 60 tysięcy kilo­me­trów, dookoła globu. Ocean Race to test wytrzy­ma­ło­ści, dys­cy­pliny i wytrwa­ło­ści zespołu. Naj­więk­sze wyzwa­nie sta­nowi połu­dniowy Pacy­fik, gdzie żegla­rze muszą się zmie­rzyć z nie­prze­wi­dy­wal­nymi burzami i potęż­nymi falami się­ga­ją­cymi nawet 30 metrów. Nie­rzadko zespoły są przez wiele tygo­dni nara­żone na skraj­nie zmienne i wyjąt­kowo nie­ko­rzystne warunki - i to na ogra­ni­czo­nej prze­strzeni jachtu!

Rów­nież twój zespół, firma lub orga­ni­za­cja będzie musiała nie­ustan­nie zma­gać się z eks­tre­mal­nymi warun­kami, gwał­tow­nymi burzami lub innymi nie­prze­wi­dy­wal­nymi zmia­nami pogody. Żaden czło­wiek nie wie, co może się wyda­rzyć. Spójrz cho­ciażby na ostat­nie lata: pan­de­mia koro­na­wi­rusa, kry­zys ener­ge­tyczny, nie­do­bór surow­ców, pro­blemy z dosta­wami czy kon­flikty zbrojne tuż za naszymi drzwiami. Bez wąt­pie­nia sto­imy przed wiel­kimi wyzwa­niami. W każ­dej chwili musimy liczyć się z kry­zysami, które będą bar­dziej dotkliwe niż wszystko, czego dotych­czas doświad­czy­li­śmy.

Prze­wi­dy­walne wyniki w nie­prze­wi­dy­wal­nych cza­sach

Ale w jaki spo­sób osią­gać prze­wi­dy­walne wyniki w nie­prze­wi­dy­wal­nych cza­sach? Zanim zaj­miemy się tym pyta­niem, zasta­nówmy się naj­pierw, co wyróż­nia zwy­cię­skie załogi w rega­tach Ocean Race. Jedno jest pewne: wszyst­kie zespoły są bar­dzo zmo­ty­wo­wane i w dosko­na­łej for­mie. Oczy­wi­ście dys­po­nują też nie­zbęd­nymi umie­jęt­no­ściami. W rega­tach Ocean Race star­tują bowiem tylko naj­lepsi żegla­rze świata. Możemy jed­nak wyróż­nić ele­ment o decy­du­ją­cym zna­cze­niu: osta­tecz­nie zwy­cięża ta załoga, która naj­sku­tecz­niej reali­zuje swoją stra­te­gię.

Co wyróż­nia zwy­cię­skie zespoły?

Czy to w żeglar­stwie, czy w fir­mie załogi, które chcą wygrać, nie mogą ni­gdy tra­cić z oczu swo­jego celu, także w trud­nych warun­kach. Muszą wyko­rzy­stać każdą, nawet naj­mniej­szą oka­zję, aby posu­wać się naprzód. Bez wza­jem­nego zaufa­nia nie jest to moż­liwe. Wszy­scy w zespole muszą mieć pew­ność, że każdy wyko­nuje swoją pracę dobrze i rze­tel­nie. Tu docie­ramy do kolej­nego waż­nego ele­mentu, który decy­duje o suk­ce­sie lub porażce: dys­cy­plina!

Dys­cy­plina ma złą repu­ta­cję. Wielu koja­rzy ją z musz­trą, śle­pym posłu­szeń­stwem lub nie­koń­czą­cymi się nad­go­dzi­nami, ale nie to mamy na myśli. W tym przy­padku cho­dzi nam o jej pozy­tywne strony: zdol­ność do reali­za­cji zadań, siłę woli i wytrwa­łość.

Decy­du­jąca sła­bość

Dzięki naszemu wie­lo­let­niemu doświad­cze­niu w pracy z fir­mami i orga­ni­za­cjami na całym świe­cie w Fran­klin­Co­vey wiemy, że brak dys­cy­pliny pod­czas "sztormu" może prze­są­dzić o porażce. Dokład­nie prze­ana­li­zo­wa­li­śmy 17 tysięcy zespo­łów zło­żo­nych łącz­nie z ponad 300 tysięcy osób. W tym celu prze­pro­wa­dzi­li­śmy szcze­gó­łowe wywiady z człon­kami 5 tysięcy tych zespo­łów. Następ­nie porów­na­li­śmy wyniki z danymi doty­czą­cymi finan­sów, pro­ce­sów ope­ra­cyj­nych i lojal­no­ści klien­tów w orga­ni­za­cjach o podob­nej struk­tu­rze. W ten spo­sób udało nam się usta­lić, czym wyróż­niają się praw­dziwi lide­rzy. Wynik był jed­no­znaczny: praw­dziwi lide­rzy wyka­zy­wali się wyso­kim pozio­mem dys­cy­pliny.

Cztery czynniki ryzyka w trudnych czasach

Dla­czego w nie­pew­nych cza­sach tak ważna jest dys­cy­plina? Dla­tego że pomaga nam sta­wić czoło czte­rem czyn­ni­kom ryzyka, które czy­hają na firmy zwłasz­cza w trud­nych oko­licz­no­ściach.

Pro­blemy z wdra­ża­niem stra­te­gii

Firmy dużo myślą o kry­zy­sach i opra­co­wują odpo­wied­nie stra­te­gie, żeby pora­dzić sobie w trud­nych cza­sach. Naj­waż­niej­sze pyta­nie brzmi jed­nak, czy zespół będzie w sta­nie wdro­żyć tę stra­te­gię. Nie­któ­rzy w orga­ni­za­cji ją rozu­mieją i bar­dzo dobrze wdra­żają. Inni nato­miast jej nie rozu­mieją i praw­do­po­dob­nie ni­gdy nie pojmą. Jest też bar­dzo liczna grupa ludzi "pomię­dzy". To ci, któ­rzy mogliby wnieść znacz­nie więk­szy wkład w suk­ces zespołu, ale nie mają poję­cia, jak to zro­bić.

Brak zaufa­nia

W nie­pew­nych cza­sach zaufa­nie spada do zera. Rynki finan­sowe się zała­mują, a ludzie wszę­dzie wie­trzą oszu­stwa i pod­stępy. Pra­cow­nicy tracą zaufa­nie do prze­ło­żo­nych i do firmy. Na dro­dze usia­nej wybo­jami wszy­scy zwal­niają tempo.

Dzia­ła­nie bez planu i utrata kon­cen­tra­cji na celu

W trud­nych cza­sach wiele firm dra­stycz­nie prze­sta­wia się na poszu­ki­wa­nie oszczęd­no­ści, uwa­ża­jąc reduk­cję kosz­tów i zwol­nie­nia za pana­ceum. Jed­nak mniej zaso­bów ozna­cza mniej pra­cow­ni­ków i więk­szą nie­pew­ność. Ludzie muszą przej­mo­wać coraz wię­cej zadań. A ten, kto robi zbyt wiele naraz, roz­pra­sza się i szybko traci z oczu swój cel.

Obawy o przy­szłość, pesy­mizm i para­li­żu­jący strach

Kry­zysy gospo­dar­cze nie­uchron­nie wpły­wają na naszą psy­chikę. Ludzie boją się stra­cić pracę, oszczęd­no­ści, cza­sem nawet dom. Takie myśli to nie­wąt­pli­wie duże obcią­że­nie psy­chiczne, które zwięk­sza koszty. Bo wła­śnie wtedy, gdy byłoby ważne, aby pra­cow­nicy w pełni się anga­żo­wali, są spa­ra­li­żo­wani stra­chem. Tracą moty­wa­cję i "wyłą­czają się".

Wszyst­kie cztery rodzaje ryzyka w trud­nych cza­sach wystę­pują jed­no­cze­śnie i kumu­lują się.

Pod­czas "sztormu"

W cza­sach kry­zysu nikt nie może sobie pozwo­lić na nie­kon­se­kwentną reali­za­cję swo­jej stra­te­gii. Jeśli chcesz odnieść suk­ces pod­czas "sztormu," musisz dokład­nie znać te cztery czyn­niki ryzyka i sku­tecz­nie im prze­ciw­dzia­łać. Jak to zro­bić? Korzy­sta­jąc z poniż­szych czte­rech sku­tecz­nych stra­te­gii zarzą­dza­nia.

Cztery skuteczne strategie zarządzania

Jeśli zasto­su­jesz się do poniż­szych czte­rech stra­te­gii, wyeli­mi­nu­jesz ryzyko i odnie­siesz suk­ces nawet w trud­nych cza­sach.

Sku­teczne wdra­ża­nie stra­te­gii

Zwy­cię­skie zespoły okre­ślają dłu­go­ter­mi­nowe cele i nie­ustan­nie je wery­fi­kują. Ponadto mają jasno okre­ślone cele krót­ko­ter­mi­nowe i regu­lar­nie moni­to­rują postępy. W naj­lep­szych zespo­łach każdy zna te cele. Co wię­cej, dokład­nie wie, jak może pomóc w ich osią­gnię­ciu.

Szyb­kość dzięki zaufa­niu

Niski poziom zaufa­nia blo­kuje wszyst­kie pro­cesy. Od komu­ni­ka­cji, przez podej­mo­wa­nie decy­zji i wdra­ża­nie, aż po prze­pływy pie­niężne: tempo spada. Wszystko zwal­nia. Rów­no­le­gle rosną koszty. Nato­miast gdy zaufa­nie rośnie, wszystko przy­spie­sza, a koszty maleją. Firmy, które w cza­sach kry­zysu dzia­łają szybko, zwy­cię­żają. "Są wystar­cza­jąco ela­styczne, aby wcze­śnie reago­wać na zmiany gospo­dar­cze lub przy­naj­mniej za nimi nadą­żać"1.

Wię­cej za mniej

To oczy­wi­ste, że każdy przed­się­biorca stara się osią­gnąć wię­cej przy mniej­szych nakła­dach. Jed­nak klu­czowe pyta­nie brzmi: "Wię­cej czego?". Odpo­wiedź jest bar­dzo pro­sta: powinno to być wię­cej tego, co naprawdę ważne dla klien­tów. Firmy odno­szące suk­cesy sku­piają się cał­ko­wi­cie na korzy­ściach dla swo­ich klien­tów. Nie tylko oszczę­dzają, ale także uprasz­czają. Rezy­gnują z rze­czy, na które ich klienci i tak nie zwra­cają uwagi. W fir­mach odno­szą­cych suk­cesy pra­cow­nik nie musi się zaj­mo­wać nie­zli­czoną ilo­ścią zadań. Sku­piają się na tym, czego klient naprawdę potrze­buje.

Zmniej­sza­nie obaw

Lęk o przy­szłość, pesy­mizm i para­li­żu­jący strach poja­wiają się zawsze wtedy, gdy czu­jemy, że nie mamy kon­troli nad tym, co się z nami dzieje. Orga­ni­za­cje odno­szące suk­cesy poma­gają swoim pra­cow­ni­kom prze­zwy­cię­żyć strach, rezy­gna­cję i poczu­cie bez­na­dziei oraz skon­cen­tro­wać się na tym, co da się zro­bić. Obawy pra­cow­ni­ków wyni­kają w dużej mie­rze z nie­pew­no­ści. Jeśli kie­row­nic­two pomoże im się ich pozbyć i wskaże realne cele, będzie mogło prze­kształ­cić obawy w pro­duk­tywną ener­gię. Wów­czas pra­cow­nicy zro­bią wszystko, co w ich mocy, aby osią­gnąć zamie­rzone wyniki.

Pewne jest tylko jedno - przy­szłość jest nie­pewna!

Podob­nie jak naj­lep­sze załogi żeglar­skie, naj­lep­sze zespoły nie­ustan­nie osią­gają dosko­nałe wyniki, nawet w bar­dzo trud­nych warun­kach. W tej książce chcemy poka­zać, w jaki spo­sób rów­nież ty możesz osią­gać wyjąt­kowo dobre wyniki w trud­nych cza­sach. Jak to zro­bić? Sko­rzy­staj z czte­rech sku­tecz­nych stra­te­gii zarzą­dza­nia, które przed chwilą przed­sta­wi­li­śmy.

Każ­dej z czte­rech stra­te­gii przy­wódz­twa poświę­ci­li­śmy osobny roz­dział. Poka­żemy ci, jak sku­tecz­nie sto­so­wać te stra­te­gie i zasady. Ponadto pod koniec każ­dego roz­działu znaj­dziesz spraw­dzone spo­soby zarzą­dza­nia na trudne sytu­acje i wywiad z lide­rem odno­szą­cym suk­cesy. Dzięki temu zaczerp­niesz wie­dzę z doświad­czeń innych osób, które sko­rzy­stały z czte­rech sku­tecz­nych stra­te­gii zarzą­dza­nia. Wywiady doda­dzą ci odwagi i pokażą, co możesz osią­gnąć, sto­su­jąc się do naszych rad. Życzymy przy­jem­nej lek­tury i wielu suk­ce­sów!

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki