© Copyright by Wydawnictwo Poligraf, 2022

© Copyright by Łukasz Łoziuk, 2022

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment tekstu nie może być publikowany ani reprodukowany bez pisemnej zgody wydawcy.

Natomiast autor daje Czytelnikowi pisemną zgodę i wszelkie prawa...

Skład i łamanie: Aleksandra Mikołajko, Wojciech Ławski

Projekt okładki: Aleksandra Mikołajko, Wojciech Ławski

Opieka redakcyjna: Klaudia Dróżdż

Korekta: Magdalena Wojcieszak, Anna Kurzyca

Konwersja do EPUB/MOBI: InkPad.pl

Książka wydana
w Systemie Wydawniczym Fortunet™

www.fortunet.eu

ISBN: 978-83-8159-840-8

Wydawnictwo Poligraf

ul. Młyńska 38

55-093 Brzezia Łąka

tel./fax (71) 344-56-35

www.WydawnictwoPoligraf.pl

Spis treści

Przedmowa

1. Wstęp

1.1. Cele systemu

1.2. Niektóre platformy edukacyjne

1.3. Struktura społeczna człowieka

1.4. Miejsce systemu edukacji peer to peer w społeczeństwie

1.5. Motywacja do udziału w systemie

1.6. Graf wiedzy

1.7. Algorytmy wspomagające osiąganie celów

1.8. Kursy, lekcje i nagrody

1.9. Oferty pracy

1.10. Selekcja kandydatów i testy rekrutacyjne

1.11. Motywowanie do nauki

1.12. Monitorowanie postępów

1.13. Handel wymienny jako czynnik wspólnototwórczy

2. Założenia ekonomiczne

2.1. Ukończenie kursu

2.2. Wyniki sprawdzianów

2.3. Trudność kursu

2.4. Kaucja egzaminacyjna

2.5. Rezultat finansowy kursanta

2.6. Trudność kursu a rezultat finansowy kursanta

2.7. Nagroda rekrutera

2.8. Nagroda egzaminatora

2.9. Nagroda twórcy materiałów dydaktycznych

2.10. Nagroda recenzenta materiałów dydaktycznych

2.11. Konkurencja rynkowa pomiędzy twórcami, recenzentami i egzaminatorami

2.12. Prowizja systemu

2.13. Opłata za publikację oferty pracy

2.14. Opłaty za testy rekrutacyjne

2.15. Dobrowolne dotacje

2.16. Nagrody dla osób motywujących użytkowników do nauki

2.17. Siła nabywcza wirtualnych żetonów

3. Podsystem reputacji społecznej

3.1. Reputacja, zaufanie, odpowiedzialność

3.2. Reputacja w świecie wirtualnym

3.3. Wymagania dotyczące reputacji w systemie EduP2P

3.4. Funkcjonalność reputacji

4. Podsumowanie

Dodatek: Implementacja

D.1. Decentralizacja i skalowalność

D.2. Oprogramowanie

D.3. Organizacja społeczna

Przedmowa

Dziękuję Ci, Szanowny Czytelniku, że wybrałeś tę pracę do przeczytania. Jest dosyć trudna do zrozumienia i niestety pozostawia po sobie więcej pytań niż odpowiedzi.

Najczęstszym oskarżeniem kierowanym wobec projektu Rozproszonego Systemu Edukacji jest twierdzenie, że jest on nierealny do wykonania. Owo oskarżenie jest tylko połowicznie prawdziwe. Ten system, podobnie jak w przypadku egipskich piramid, jest niemożliwy do wykonania dla małego zespołu. Jest jednak w pełni wykonalny przez organizacje będące pod zarządem kapłanów wielkich… korporacji.

W wersji minimalnej tego projektu „wystarczy” połączyć internetowy portal edukacyjny oraz portal z ofertami pracy i scalić je za pomocą waluty kryptograficznej, cyrkulującej w systemie zgodnie z przedstawionym tu modelem matematycznym. Dlatego moim marzeniem jest, by ta praca wpadła w niepowołane ręce. Niepowołane, ponieważ nie potrafię wymienić żadnej dużej organizacji skłonnej zainwestować pieniądze akcjonariuszy w projekt, który nie rokuje wysokiej rentowności. Wykazałaby się ona prometejską postawą i podjęłaby się zadania mającego na celu zwiększanie mądrości społeczeństwa. Wszak największe pieniądze i władzę zdobywa się dzięki ludzkiej głupocie.

Być może konkurencja międzynarodowa zmusi niektóre kraje do implementacji podobnego rozwiązania. Obawiam się jednak, że obozy władzy będą chciały osiągnąć znacznie mniej idealistyczne cele. Pozostaje mi więc marzyć o ataku kosmitów, który wymusi na ludzkości udowodnienie najeźdźcom, że nie bezpodstawnie nadaliśmy sobie nazwę człowieka rozumnego.

Do zrozumienia założeń Systemu Edukacji Rozproszonej konieczna jest dobra znajomość matematyki, życiowe doświadczenie i wyobraźnia. Jego podstawą jest założenie, że za naukę i uczynki, wpływające na pozytywny rozwój otoczenia, ludzie powinni być nagradzani. Tak sformułowane założenie wytwarza wiele problemów natury nie tylko z zakresu inżynierii społecznej, ale także filozofii. W rozwiązywaniu problemów filozoficznych pomagają pisarze tacy jak Jarosław Rudniański – pedagog, docent nieistniejącego już Zakładu Prakseologii Polskiej Akademii Nauk, więzień łagru, ranny w bitwie pod Monte Cassino – któremu, w jego licznych pracach, z dobrym efektem, udało się zbliżyć do definicji Dobra i zauważyć jego ścisłe powiązanie z Wiedzą. Poszerzanie wiedzy jest głównym zadaniem Rozproszonego Systemu Edukacji.

Rozproszony System Edukacji to wielki projekt, który można określić jako XXI-wieczny odpowiednik Encyklopedii. Z tą tylko różnicą, że Encyklopedia jest bazą zawierającą najistotniejsze definicje, natomiast Rozproszony System Edukacji ma być nawigacją po nauce, drogowskazem do kariery zawodowej i zarazem nauczycielem oraz drogą do poznawania mądrych ludzi o podobnych zainteresowaniach.

Jeżeli nawet oskarżenie o nierealność stworzenia Rozproszonego Systemu Edukacji jest zasadne, to i tak warto próbować go zbudować, tak jak robili to dawni żeglarze, którzy chcąc płynąć na północ, kierowali się w stronę Gwiazdy Polarnej.

Szanowny Czytelniku, gdybyś chciał pomóc w budowie Rozproszonego Systemu Edukacji EduP2P, najpierw przeczytaj ze zrozumieniem jego opis, następnie skontaktuj się ze mną np. przez stronę www.dyplom.edu.pl. W odpowiedzi otrzymasz adres do wpłaty kaucji, która stanowić będzie zabezpieczenie systemu przed fałszywymi przyjaciółmi, którzy, udając, że chcą pomóc, starają się szkodzić. Jeżeli nie stać Cię, by uiścić kaucję, to wskażę Ci pracę do wykonania, a gdy ją wykonasz, pokryję kaucję w Twoim imieniu. Po uiszczeniu kaucji będziesz mógł podejść do egzaminu, który w Twoim przypadku będzie polegać na wykonaniu wybranego fragmentu systemu. Twój wkład zostanie oceniony na tle innych prac. Jeżeli ocena będzie wysoka, kaucja zostanie Ci w pełni zwrócona. Ponadto jeżeli przed Tobą były osoby, które nie zdały egzaminu, za swoją pracę otrzymasz nagrodę sfinansowaną z utraconych przez nie kaucji oraz darowizn i reklam. Wzmocnisz swoją reputację, dzięki której zostaniesz zaproszony do innych zadań. Możliwe, że będziesz mógł odpłatnie pełnić pewną rolę w systemie.

Tak mniej więcej, w wielkim uproszczeniu działa system EduP2P w wersji niezautomatyzowanej, ograniczonej i pełnej wad jak każdy z nas.

1. Wstęp

Istnienie w człowieku i rozwijanie zdolności twórczych daje więcej możliwości tworzenia Dobra niż brak rozwijania tych zdolności[1]. Zagadnienie wiedzy i niewiedzy jest – wbrew wielu potocznym mniemaniom – ściśle związane z zagadnieniem Dobra i Zła, i to związane nie tylko pod jednym aspektem. Jeśli bowiem wybieramy między Dobrem a Złem, jeśli wybieramy określone postępowanie, jeśli oceniamy pod względem moralnym własne lub czyjeś działanie, to czynimy tak na ogół nie tylko na podstawie informacji, które posiadamy o danym działaniu, lecz także na podstawie wielu innych informacji, często na podstawie całości naszej wiedzy opartej na różnego rodzaju racjonalnych bądź częściowo racjonalnych przesłankach. Przy tzw. wyborze moralnym czy też przy ocenie moralnej nie jest zatem obojętny ani rodzaj posiadanej przez nas wiedzy, ani jej ilość i stopień uzasadnienia[2].

Wiedza ułatwia również rozróżnienie prawdy od kłamstwa. Prawdy nie utożsamiamy prawie nigdy ze Złem, chociaż niekiedy może wydawać się okrutna czy też twarda i nieubłagana. Jeśli z czymkolwiek utożsamiamy prawdę – to niemal zawsze z Dobrem. Prawda jest wiedzą o rzeczywistości takiej, jaka istnieje – osiąganej na drodze obserwacji i rozważań, nauki lub intuicji. A wiedzę o realnie istniejącej rzeczywistości traktuje zawsze jak Dobro. Prawda równoznaczna jest bądź z Dobrem, bądź stanowi jego część nieodłączną, tak iż nie może być Dobra bez Prawdy. Natomiast kłamstwo i fałsz niemal zawsze są Złem, nie są z nim zaś równoznaczne i – niekiedy przynajmniej – nie stanowią jego części nieodłącznej. Kłamstwo podważa lub niszczy zaufanie, rozbija grupy, skłóca ludzi, każe im otaczać się „murem obronnym”, wzmaga lęk i wzmaga także atak powodowany lękiem[3]. Wiedza ułatwia demaskowanie kłamstwa, wiedza pozwala więc zapobiegać Złu.

1.1. Cele systemu

Motywacją do podjęcia prac nad rozproszonym, niezależnym systemem edukacji EduP2P jest chęć sprawienia, by ludzie więcej się uczyli i byli bardziej twórczy, a mądrzy, pracowici, uczciwi ludzie, dążący do szczytnych celów, byli bogaci i posiadali większe wpływy oraz by ludzkość bardziej szanowała naukę i była przez to mniej podatna na manipulacje.

Tradycyjny system edukacji jest często nudny i niewydajny pod względem przekazywania wiedzy i rozwijania zainteresowań, dlatego celem EduP2P jest sprawienie, by ludzie zaczęli nauczać się i motywować nawzajem. EduP2P ma sprawić, by słowo „uczyć” kojarzyło się z „bogacić”, „rozwijać”, „zdobywać wpływy” lub „mieć udane życie towarzyskie”. W interesie ludzkości leży, by nauka i nauczanie stały się modne i dochodowe, a prowadzenie badań podstawowych miało krótkoterminowy, ekonomiczny sens. System ma spowodować, by:

- do zdobywania umiejętności i do sukcesu zawodowego prowadziła prosta droga,

- sukces w większym stopniu wynikał z pracowitości, wytrwałości i inteligencji (którą na drodze wytrwałej nauki da się zwiększyć),

- ludzie stali się świadomi, jak funkcjonuje świat, i niezależni od zastanych struktur organizacyjnych,

- byli bardziej zmotywowani do uczenia się,

- zaczęli doceniać siłę nauki, tak jak cenią pieniądze, odpoczynek lub rozrywkę,

- wiedzieli, z jakimi problemami zmaga się technika i jakie nowe rozwiązania techniczne należałoby opracować,

- wiedzieli, na jakie pytania nauka nie odkryła jeszcze odpowiedzi,

- nauczanie było bardziej opłacalne od sprzedaży alkoholu, uprawiania lichwy, manipulacji, prostytucji (w szczególności mentalnej) i złodziejstwa.

1.2. Niektóre platformy edukacyjne

W roku 2020 w WWW dostępnych było kilka wysokiej klasy serwisów edukacyjnych, których zakres działalności ogranicza się do nauczania, dostarczania materiałów edukacyjnych i weryfikacji wiedzy. Spośród międzynarodowych, anglojęzycznych portali warto wymienić:

– Khan Academy. Organizacja non profit, która stawia sobie za cel zapewnienie swobodnego dostępu do światowej klasy edukacji każdemu, zawsze, wszędzie i bezpłatnie. Uczący się mogą korzystać z bogatej biblioteki wideo, ćwiczeń, interaktywnych wyzwań oraz systemu ocen obejmującego punkty i odznaki służące do mierzenia osiągnięć. Dostępna jest również mapa wiedzy, która jest wizualizacją postępów w nauce i wskazówką do dalszego rozwoju.

– Coursera. Platforma edukacyjna umożliwiająca korzystanie z kursów wideo przygotowywanych przez najlepsze uniwersytety świata. Kursy podzielone są zazwyczaj na publikowane raz w tygodniu odcinki. Uczestnik może dokonywać pomiaru swoich postępów poprzez m.in. rozwiązywanie testów on-line, za które otrzymuje punkty, i feedback, który umożliwia optymalizację procesu uczenia się. Niektóre kursy stosują większy zakres mechanizmów grywalizacyjnych, w tym odznaki i poziomy.

– Wikiversity. Projekt będący wspólnotą, która powołana jest z myślą o tworzeniu i używaniu wolnych materiałów do nauki i ćwiczeń. Pierwotnie projekt funkcjonował w ramach Wikibooks (2003), jednak z powodu formuły wykraczającej poza założenia projektu w 2005 r. został utworzony oddzielny serwis. Wikiversity jest wielowymiarową społeczną organizacją stworzoną, aby uczyć się, nauczać, badać i służyć. Jej główne cele to:

- tworzenie i udostępnianie wolnych, multimedialnych materiałów nauki, źródeł i programów nauczania dla każdej grupy wiekowej w każdym języku,

- tworzenie wspólnie opracowanych projektów nauki i wspólnot wokół tych materiałów.

Spośród serwisów polskiego autorstwa na uwagę zasługują:

– Matmat. Matmat.edu.pl to:

- dostęp do kilku tysięcy ćwiczeń maturalnych na poziomie podstawowym i rozszerzonym;

- algorytm dopasowujący poziom trudności zadań do umiejętności ucznia;

- „tabliczat” – połączenie szkolnej tablicy i komunikatora;

- aspekt społecznościowy, czyli rywalizacja w liczbie rozwiązanych zadań na poziomie znajomych, klasy oraz szkoły;

- dla nauczycieli możliwość wysyłania uczniom spersonalizowanych list zadań;

- funkcja generowania gotowych do wydruku kartkówek z podziałem na grupy;

– Mexam. Aplikacja dla lekarzy i studentów medycyny kompleksowo pomagająca w przygotowaniach do Lekarskiego Egzaminu Końcowego: umożliwia samodzielne rozwiązywanie testów, utrwalanie wiedzy dzięki fiszkom na bazie pytań i ostatecznie sprawdzenie swojej wiedzy w atrakcyjnej i sprawiającej przyjemność formie gry z przeciwnikiem. Pobranie aplikacji oraz korzystanie z wszystkich jej funkcjonalności jest darmowe.

Działalność wymienionych serwisów ogranicza się do nauczania. Nie stanowią one dla młodego człowieka wyraźnej motywacji i drogowskazu do sukcesu zawodowego i nie sprawiają, że niesienie kaganka oświaty staje się bardziej opłacalne od żerowania na ludzkiej głupocie. Wymienione serwisy posiadają znacznie mniej użytkowników niż aplikacje niezwiązane z nauką, wręcz będące jej antagonizmem, które wydają się młodzieży ciekawsze i bardziej użyteczne, np.: Tinder – randki, Instagram – zdjęcia i rozmowy, Uber – zamawianie taksówek i jedzenia.

Celem EduP2P jest wypełnienie tej luki i dostarczenie ludziom rozwiązania, które posiada zalety zarówno państwowego systemu edukacji, jak i wszystkich aplikacji odciągających uwagę od nauki. EduP2P dobrze wpasowuje się w ludzką psychikę i strukturę społeczną, których podstawą są chyba niestety chciwość, żądza władzy, pożądanie, potrzeba prokreacji, strach, a czasem również ciekawość i chęć intelektualnego rozwoju.

[1] J. Rudniański, Między Dobrem a Złem, Nasza Księgarnia, Warszawa 1982, s. 116.

[2] Tamże, s. 64.

[3] Tamże, s. 33–43.