Wydanie elektroniczne

O książce

Powieść skonstruowana jako zbiór anegdot, mikrofabuł, reminiscencji oraz fantazji, przedstawiająca sytuacje ekstremalne, szokujące brutalnością lub drastycznością erotyczną. Zawiera wszystkie elementy charakterystyczne dla twórczości autora Malowanego ptaka: epizodyczną formę, oszczędność środków wyrazu i stylu, rozbudowany erotyzm, wątki autobiograficzne. Kosiński prowadzi swoistą grę z wyobraźnią czytelnika, zmuszając go do wniknięcia w głąb własnej duszy, w zakamarki wyobraźni. Akcja książki rozgrywa się w bliżej nieokreślonych miejscach i czasie.

Bohater, instruktor narciarski w uzdrowisku, angażuje się wsubtelnągręerotycznąześmiertelniechorąmłodąkobietą… Podczas rozmowy z kochankiem kobieta usiłuje dojść, dlaczego mężczyzna w udanym związku poszukuje wrażeń u prostytutek… W małej wiosce bohater uczestniczy w niezwykłym rytuale: spośród kilku wyprowadzonych na arenę kobiet zgromadzeni mężczyźni wybierają jedną, która odbędzie stosunek płciowy z bykiem… Zakochany w koleżance z pracy bohater obmyśla szokującą intrygę, która zbliży ją do niego fizycznie…

JERZY KOSIŃSKI

(1933-1991)

Wywodzący się z Polski pisarz amerykański pochodzenia żydowskiego. Urodził się w Łodzi. W latach 1950-55 studiował nauki polityczne i historię na Uniwersytecie Łódzkim. W 1957 wyemigrował do USA, gdzie ukończył Uniwersytet Columbia. Wykładał na uniwersytetach Yale, Princeton i Wesleyan. W 1973 został wybrany prezesem amerykańskiego Pen Clubu; funkcję tę sprawował przez dwie kadencje. Był laureatem wielu nagród literackich, a wśród nich niezwykle prestiżowej National Book Award. Dorobek literacki Kosińskiego obejmuje dwa zbiory esejów socjologicznych opublikowanych pod pseudonimem Joseph Novak, zbiór wspomnień Przechodząc obok oraz dziewięć powieści napisanych w języku angielskim, m.in. Malowany ptak, Kroki, Wystarczy być, Pasja, Pustelnik z 69 Ulicy.WPolsce komunistycznej jego książki znajdowały się na indeksie cenzury.

Tego autora

MALOWANY PTAK

WYSTARCZY BYĆ

PASJA

RANDKA W CIEMNO

COCKPIT

GRA

KROKI DIABELSKIE DRZEWO

PUSTELNIK Z 69 ULICY

Eseje

PRZECHODZĄC OBOK

Tytuł oryginału:

STEPS

Copyright © Jerzy Kosiński 1968

All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2014

Polish translation copyright © Zofia Uhrynowska-Hanasz 2014

Redakcja: Anna Magierska

Zdjęcie na okładce: George Mayer/Shutterstock

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-041-0

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- O książce

- O autorze

- Tego autora

- Dedykacja

- Motto

- Kroki

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Mojemu ojcu, człowiekowi łagodnemu

Dla nieopanowanych nie ma mądrości, nieopanowanym nie jest też właściwa siła skupienia; niezdolni do skupienia zaś nie zaznają spokoju. A czy niespokojni mogą zaznać szczęścia?

Bhagawadgita

Jechałem coraz dalej na południe. Po drodze mijałem małe, biedne wioski. Ilekroć zatrzymałem się w którejś z nich, wokół mojego samochodu gromadził się tłum, a dzieci nie odstępowały mnie ani na krok.

Zdecydowałem się spędzić ze dwa dni w nagiej, pozbawionej zieleni wiosce z pobielonymi domami. Postanowiłem wypocząć i dać ubranie do prania i reperacji. Kobieta, która się tego podjęła, zapewniła mnie, że zrobi to szybko i sprawnie, ponieważ zatrudnia pomoc — młodą sierotę, która musi się sama utrzymać. Wskazała na przyglądającą nam się przez okno dziewczynę.

Nazajutrz przyszedłem odebrać ubranie i natknąłem się na nią we frontowym pokoju. Od czasu do czasu spoglądała na mnie znad szycia, ale ilekroć nasze oczy się spotykały, pochylała się nad igłą coraz niżej, starając się ukryć zainteresowanie, jakie w niej wzbudziłem.

Kiedy przekładałem dokumenty do kieszeni świeżo wyprasowanej marynarki, zwróciłem uwagę na ciekawość, z jaką dziewczyna przyglądała się moim plastikowym kartom kredytowym, które chwilowo położyłem na stole. Zapytałem ją, czy wie, co to jest, ale odparła, że nigdy czegoś podobnego nie widziała. Wyjaśniłem jej, że mając którąkolwiek z tych kart, można kupować meble, bieliznę pościelową, sprzęt kuchenny, żywność, ubranie, pończochy, buty, torebki, perfumy — prawie wszystko, czego tylko dusza zapragnie — bez pieniędzy.

Tłumaczyłem jej dalej od niechcenia, że mógłbym używać tych kart w najdroższych sklepach w pobliskim mieście i że samo pokazanie ich w dowolnej restauracji wystarczy, bym został obsłużony, że mógłbym również zatrzymywać się w najlepszych hotelach i że to wszystko dotyczy także każdej wybranej przeze mnie osoby.

Dodałem też, że ponieważ mi się podoba i ładnie wygląda, a poza tym podejrzewam, że jej chlebodawczyni nie traktuje jej najlepiej, chętnie bym ją ze sobą zabrał. Jeśli będzie chciała, może zostać ze mną tak długo, jak jej się spodoba. W dalszym ciągu nie patrząc na mnie, zapytała — jakby się chciała upewnić — czy musi mieć jakieś pieniądze. Zapewniłem ją ponownie, że ani ona, ani ja nie będziemy potrzebowali żadnych pieniędzy, pod warunkiem że weźmiemy ze sobą karty i wyrazimy wolę ich użycia. Obiecałem jej, że we dwoje będziemy podróżowali do różnych miast, a nawet krajów; nie musi pracować ani w ogóle robić czegokolwiek poza dbaniem o siebie. Kupię jej wszystko, o czym tylko zamarzy: będzie mogła nosić piękne rzeczy i wyglądać uroczo — dla mnie; będzie zmieniać uczesania, a nawet kolor włosów na zawołanie. Aby się to wszystko ziściło, powiedziałem, musi tylko wyjść z domu późnym wieczorem i nie mówiąc nic nikomu, spotkać się ze mną przy znaku drogowym na skraju wsi. Po przyjeździe na miejsce, zapewniłem ją, zawiadomię jej chlebodawczynię listownie, że tak jak wiele innych dziewczyn przed nią, wyjechała do dużego miasta w poszukiwaniu pracy. Na koniec powtórzyłem, że będę na nią tej nocy czekał i mam nadzieję, że przyjdzie.

Karty kredytowe leżały na stole. Dziewczyna wstała, wpatrując się w nie z mieszaniną czci i niedowierzania; wyciągnęła prawą rękę, jakby chciała ich dotknąć, ale szybko ją cofnęła. Wziąłem jedną z kart i wręczyłem jej. Trzymała ją niepewnie w palcach jak komunikant, unosząc ją do światła, żeby zobaczyć wytłoczone na niej liczby i litery.

Wieczorem zaparkowałem samochód w krzakach w odległości kilku metrów od znaku drogowego. Zanim się całkowicie ściemniło, minęło mnie wiele wozów jadących z targu do wioski, ale nikt mnie nie zauważył.

Nagle za mną wyłoniła się dziewczyna, zdyszana i przerażona, z tobołkiem swoich rzeczy. Otworzyłem drzwi samochodu i bez słowa wpuściłem ją na tylne siedzenie. Natychmiast zapaliłem silnik, ale dopiero kiedy wyjechaliśmy z wioski, zmniejszyłem prędkość i powiedziałem jej, że jest wolna i że dni biedy się dla niej skończyły. Przez chwilę siedziała w kompletnym milczeniu, po czym niepewnie spytała, czy w dalszym ciągu mam te swoje karty. Wyjąłem je z kieszeni i jej wręczyłem. Parę minut później przestałem ją widzieć we wstecznym lusterku: zasnęła.

Do miasta przyjechaliśmy nazajutrz późnym rankiem. Obudziła się i z twarzą przylepioną do szyby obserwowała ruch uliczny. Nagle dotknęła mojego ramienia, wskazując na dom towarowy, który właśnie mijaliśmy. Powiedziała, że chciałaby się przekonać, czy rzeczywiście moje karty mają większą moc niż pieniądze. Zatrzymałem samochód.

W domu towarowym uwiesiła się mego ramienia, a ja poczułem, że z podniecenia ma wilgotną dłoń. Wyznała mi, że nigdy przedtem nie była w mieście, nawet w małym miasteczku, i nie mogła uwierzyć, że tylu ludzi zebrało się w jednym miejscu, a mimo to jeszcze tak wiele rzeczy zostało do kupienia. Wskazała kilka sukienek, które jej się podobały, i przyjęła parę uwag dotyczących tego, w czym moim zdaniem byłoby jej do twarzy. Z pomocą dwóch pracownic sklepu, które patrzyły na moją towarzyszkę z wyraźną zazdrością, wybraliśmy kilka par butów, rękawiczki, pończochy, bieliznę, kilka sukienek i torebek, a także płaszcz.

Teraz wydawała się jeszcze bardziej przerażona. Kiedy spytałem, czy się boi, że nie będę w stanie zapłacić kartami za to wszystko, w pierwszej chwili zaprzeczyła, ale w końcu przyznała, że tego się właśnie obawiała. Zapytała mnie, dlaczego tylu ludzi z jej wioski musiałoby tyrać na takie pieniądze przez całe życie, podczas gdy ja, nie będąc ani słynnym piłkarzem, ani gwiazdą filmową, ani nawet prałatem, nie potrzebowałem żadnych pieniędzy, żeby mieć wszystko, czego tylko zapragnąłem.

Kiedy nasze zakupy zostały zapakowane, wręczyłem kasjerce jedną z kart; podziękowała mi grzecznie, na moment zniknęła, po czym wróciła i oddała mi kartę razem z rachunkiem. Moja przyjaciółka stała za mną, nie mogąc się doczekać, kiedy wreszcie dorwie się do paczki, ale nadal była zbyt przerażona, żeby to zrobić.

Wyszliśmy ze sklepu. Kiedy wsiedliśmy do samochodu, otworzyła paczkę i zaczęła oglądać zakupy, dotykając każdej sztuki, wąchając ją, znów dotykając, zamykając i otwierając pudło. Gdy tylko ruszyłem, zaczęła przymierzać pantofle i rękawiczki. Zatrzymaliśmy się przed niewielkim hotelikiem i weszliśmy do środka. Nie przejmując się znaczącym spojrzeniem recepcjonisty, poprosiłem o dwa połączone ze sobą pokoje. Wniesiono mój bagaż na górę, ale dziewczyna uparła się, że pudło z zakupami wniesie sama, jakby się bała, że je ktoś zabierze.

Na górze poszła do swojego pokoju, żeby się przebrać, i wróciła w nowej sukience. Paradując przede mną, poruszała się niepewnie w nowych pantoflach na wysokich obcasach. Co chwila przeglądała się w lustrze, znikając w swoim pokoju i przymierzając coraz to nowe rzeczy.

Pozostałe pakunki, zawierające bieliznę, sklep dostarczył późnym popołudniem. Tymczasem wino, które wypiliśmy do lunchu, zdążyło już uderzyć jej z lekka do głowy: chcąc zapewne zrobić na mnie wrażenie swoim świeżej daty światowym obyciem, zaczerpniętym z filmów i kolorowych pisemek, stanęła przede mną z rękami na biodrach i zwilżając wargi językiem, rozbieganym wzrokiem szukała mojego spojrzenia.

•

Było nas kilkoro asystentów profesora archeologii, który na jednej z wysp od lat prowadził wykopaliska w poszukiwaniu śladów starożytnej cywilizacji, kwitnącej tu tysiąc pięćset lat przed naszą erą.

Profesor twierdził, że była to wysoko rozwinięta cywilizacja, którą jakiś kataklizm zmiótł z powierzchni ziemi. Nie podzielał ogólnie przyjętej teorii, że wyspę nawiedziło potężne trzęsienie ziemi, po którym przyszła wielka fala. Zbieraliśmy skorupy garnków, przesiewając popioły w poszukiwaniu pozostałości przedmiotów codziennego użytku, i wykopywaliśmy materiały budowlane. Wszystko to uczony skrzętnie katalogował jako dowody, które miały uzasadniać tezy zawarte w jego nieopublikowanej jeszcze pracy.

Po upływie miesiąca postanowiłem opuścić wykopaliska i przenieść się na sąsiednią wyspę. Spiesząc się na prom, nie wziąłem wypłaty, ale obiecano mi, że czek opiewający na należną mi sumę zostanie wysłany najbliższą łodzią pocztową. Tego, co miałem, wystarczyłoby mi na jeden dzień.

Po przybyciu na wyspę cały dzień spędziłem na zwiedzaniu. Krajobraz był zdominowany przez drzemiący wulkan. Jego rozległe stoki pokrywała porowata skała wulkaniczna, która pod wpływem czynników atmosferycznych pokryła się warstwą ubogiej, ale uprawnej gleby.

Poszedłem do portu; na godzinę przed zachodem słońca, kiedy zrobiło się chłodniej, łodzie rybackie wypływały na noc w morze. Patrzyłem, jak suną po spokojnej, niemal całkowicie gładkiej powierzchni wody, aż wreszcie ich długie, płaskie sylwetki ginęły mi z oczu. Nagle zgasło światło odbijające się od skalistych grzbietów wysp, których zarysy stały się surowe i ciemne. A potem zaczęły znikać jedna po drugiej, jakby je jakaś siła w kompletnej ciszy wciągała pod wodę.

Rano czekałem na przystani na łódź pocztową. Ku mojej konsternacji czek nie przyszedł. Stałem na nabrzeżu, zastanawiając się, jak przeżyję i czy w ogóle będę mógł opuścić wyspę. Obserwowało mnie kilku siedzących przy swoich sieciach rybaków; czuli, że coś jest ze mną nie w porządku. Trzech z nich podeszło do mnie i zagadało. Nie rozumiejąc ich, odpowiedziałem w dwóch językach, jakie znałem: na twarzach mężczyzn pojawił się ponury wyraz wrogości — nagle odwrócili się ode mnie. Wieczorem wziąłem śpiwór i poszedłem spać na plażę.

Po przebudzeniu za ostatnie pieniądze kupiłem sobie kawę, a następnie ruszyłem spacerem krętymi uliczkami na tyłach portu, przez nędzne pola do najbliższej wioski. Miejscowi siedzieli w cieniu, przyglądając mi się ukradkiem. Głodny i spragniony w upalnym słońcu wróciłem na plażę. Nie miałem nic, co mógłbym wymienić na żywność czy pieniądze: ani zegarka, ani wiecznego pióra, ani spinek do mankietów, aparatu fotograficznego czy portfela. W południe, kiedy słońce stało wysoko na niebie, a wieśniacy pochowali się w swoich domach, poszedłem na policję. Jedyny na wyspie policjant drzemał przy telefonie. Obudziłem go, ale najwyraźniej nawet nie próbował zrozumieć choćby najprostszego z moich gestów. Wskazałem na telefon, wywracając na drugą stronę puste kieszenie; wykonywałem różne ruchy, próbowałem coś narysować, a nawet pokazywać na migi, że chce mi się pić i jestem głodny. Wszystko to bez skutku: nie wykrzesałem z policjanta ani zainteresowania, ani zrozumienia, a telefon pozostał zamknięty na klucz. Był to zresztą jedyny telefon na wyspie; przewodnik, który przeczytałem, nawet zamieścił tę informację.

Po południu snułem się po wsi, uśmiechając się do mieszkańców w nadziei, że mnie ktoś poczęstuje czymś do picia albo zaprosi na posiłek. Nikt jednak nie odpowiadał na moje pozdrowienia; mieszkańcy wioski odwracali się, a sklepikarze po prostu mnie ignorowali. Kościół znajdował się na największej z grupy wysp, a ja nie miałem się jak tam dostać, żeby poprosić o coś do jedzenia i o jakieś schronienie. Wróciłem na plażę, jakbym oczekiwał, że pomoc przyjdzie z morza. Umierałem z głodu i zmęczenia. Upał przyprawił mnie o migrenę; czułem nadchodzące falami zawroty głowy. Nagle usłyszałem rozmowę w obcym języku. Odwróciłem się i zobaczyłem siedzące nad wodą dwie kobiety. Z ud i ramion zwisały im wały szarego, poznaczonego żyłkami tłuszczu, a ich wielkie, obwisłe piersi tkwiły upchnięte w ogromnych biustonoszach.

Opalały się, leżąc na ręcznikach, otoczone typowo piknikowymi rekwizytami: koszykami jedzenia, termosami, parasolami i siatkami pełnymi owoców.

Stos książek pozwalał odczytać numery biblioteczne. Kobiety były najwyraźniej turystkami mieszkającymi u jakiejś miejscowej rodziny. Zacząłem się do nich zbliżać powoli, ale otwarcie, robiąc wszystko, żeby ich nie spłoszyć. Przestały rozmawiać, a ja pozdrowiłem je z uśmiechem, próbując po kolei moich dwóch języków. Odpowiedziały w jeszcze innym; nie mieliśmy wspólnego, ale bliskość jedzenia, którą czułem, działała na mnie jak magnes. Usiadłem obok, jakbym zrozumiał, że zostałem zaproszony. Kiedy zaczęły się posilać, pożerałem jedzenie wzrokiem, ale one albo tego nie zauważały, albo ignorowały moje intensywne spojrzenie. Po upływie kilku minut kobieta, którą oceniłem jako starszą, poczęstowała mnie jabłkiem. Jadłem wolno, starając się nie zdradzić z moim głodem i marząc o czymś solidniejszym. Turystki przyglądały mi się uważnie.

Na plaży panował upał, więc wkrótce zapadłem w drzemkę. Ale kiedy kobiety z ramionami i plecami czerwonymi od świeżej opalenizny zaczęły wstawać, obudziłem się nagle. Strużki potu wiły się po piasku, który przywarł do ich obwisłych ud, a gdy z wysiłkiem schylały się, zbierając swoje rzeczy, na biodrach widać było zwały tłuszczu. Próbowałem im pomagać. Kokieteryjnie skinąwszy głowami, zaczęły się oddalać brzegiem morza; ruszyłem za nimi.

Doszliśmy do domu, w którym mieszkały. Przy wejściu dostałem kolejnego zawrotu głowy. Potknąłem się o próg i upadłem. Chichocząc i paplając, kobiety rozebrały mnie i wtaszczyły na duże, niskie łoże. W dalszym ciągu zamroczony pokazałem na żołądek. Nie musiałem długo czekać: w pośpiechu przyniosły mięso, owoce i mleko. Zanim jednak zdążyłem skończyć posiłek, zaciągnęły zasłony i zdjęły kostiumy kąpielowe, po czym nago rzuciły się na mnie. Zostałem przywalony ich ciężkimi brzuchami i szerokimi tyłkami; przytrzymały mi ręce, dowolnie manipulując moim ciałem, ściskając je, napierając na nie i waląc w nie.

O świcie zjawiłem się na przystani. Łódź pocztowa wprawdzie przypłynęła, ale nie przywiozła mi ani pieniędzy, ani listu. Stałem i patrzyłem, jak znika w gorących promieniach słońca, które rozpędziły poranne mgły, odsłaniając jedną po drugiej dalekie wyspy.

•

Zostałem zatrudniony jako instruktor narciarski w górskim uzdrowisku, do którego przyjeżdżali na kurację ludzie chorzy na gruźlicę. Z moich okien widać było sanatorium i blade twarze nowo przybyłych pacjentów, których bez trudu odróżniałem od opalonych „weteranów” leżakujących na tarasach.

Pod koniec każdego dnia moi zmęczeni narciarze wracali do swoich schronisk, a ja szedłem na samotny obiad. Większość czasu spędzałem sam. Po kolacji stłumiony dźwięk gongu dochodzący z sanatorium oznajmiał ciszę nocną, a kilka minut później gasły jedno po drugim światła, jakby je zabierano z kolejnych okien.

Gdzieś w położonej wysoko na zboczu chacie zawył pies; gdzie indziej trzasnęły drzwi. Zauważyłem sylwetki ludzi brnących w głębokim śniegu przez pobliskie pole: to instruktorzy narciarscy z okolicznych schronisk skradali się na nocne randki. Z otaczających sanatorium ciemności wyłoniło się kilka postaci, które pospieszyły w stronę czekających na dole mężczyzn: to pacjentki wymykały się ukradkiem na spotkanie ze swoimi kochankami. Sylwetki stykały się po dwie i zlewając się w jedno, jak gdyby naprawiały kolejny fragment cienia. Pary oddalały się osobno. W świetle księżyca wyglądały jak karłowate górskie sosny, które schodzą ze zboczy, by błądzić po bezwietrznych polach. Wkrótce wszystko znikło.

W ciągu kilku następnych tygodni zorientowałem się, że zdrowszym pacjentom wolno było spędzać część dnia poza sanatorium. Spotykali się w knajpce u stóp zboczy i wielu z nich nawiązywało znajomości z turystami i pracownikami sanatorium. Dość często z młodniaka świerkowego obserwowałem, jak łączą się w pary, jak od czasu do czasu zmieniają partnerów, i zachowywałem w pamięci zarówno tych, którzy cieszyli się dużym powodzeniem, jak i tych bez wzięcia. A potem, gdy gasły resztki światła i nawet w moim zacisznym punkcie obserwacyjnym nagle robiło się chłodno, wracałem do siebie.

Jedna z kobiet zwróciła moją szczególną uwagę. Nie była ciężko chora i mówiło się, że jej rekonwalescencja przebiega fantastycznie; miała opuścić sanatorium pod koniec miesiąca. O jej względy zabiegało dwóch mężczyzn — młody instruktor narciarski z pobliskiego hotelu i turysta, który często mówił, że zostanie w uzdrowisku aż do jej wyjazdu.

A ona obu równo obdzielała swoimi względami. Codziennie po południu turysta spieszył ze swojego hotelu, podczas gdy instruktor po skończonych zajęciach zjeżdżał ze stoku na nartach. Kobieta siedziała w knajpce, obserwując podchody swoich adoratorów.

Instruktor starał się wygrać sprawnością fizyczną. Zjeżdżał z góry z najwyższą możliwą prędkością i kiedy wydawało się, że jest już za późno, przed samą barierką tarasu dokonywał gwałtownego zwrotu, hamując i wzniecając białą fontannę śniegu tuż przy stoliku dziewczyny. Jego rywal, narciarz zaledwie średni, snuł się u podnóża stoku, na wszelkie możliwe sposoby starając się pokrzyżować instruktorowi plany: wchodził mu w drogę, wymuszając hamowanie albo zmianę kierunku jazdy, co naturalnie psuło efekt.

Pewnego popołudnia pojawiłem się w knajpce, zanim jeszcze instruktor zakończył swoje zajęcia. Turysta był już na stanowisku; najwyraźniej znudziły mu się niezdarne manewry na stoku. Instruktor zabrał swoją grupę na oślą łączkę położoną nieco powyżej knajpki i w bok od niej. Kiedy słońce zaczęło zachodzić, zwolnił kursantów, ale zamiast wystartować ze szczytu, jak miał to w zwyczaju, kiedy z fasonem zajeżdżał do samego lokalu, zaczął podchodzić w górę wzdłuż ośnieżonego grzbietu, zawsze oznaczonego chorągiewkami ostrzegającymi przed niebezpieczeństwem. Nikt oprócz kadry narodowej nie miał tam wstępu. Goście powstawali od stolików i tłocząc się przy barierce, obserwowali powolną wspinaczkę mężczyzny. Kobieta zerwała się i wybiegła na zewnątrz, by go oczekiwać u stóp zbocza. Turysta ruszył za nią.

Instruktor rozpoczął zjazd, szusując wdzięcznymi zakosami i zręcznie omijając nagie skały, które wystając spod śniegu, potwierdzały złą reputację szlaku. Systematycznie nabierając szybkości, zjeżdżał z mistrzowską precyzją i gibkością. Zastanawiałem się, czy zatrzyma się przy słupku oznaczającym koniec szlaku, czy wykona spektakularny zwrot u stóp dziewczyny. Wszyscy wstrzymali oddech. Długie, niemal poziome promienie słońca oświetlały sylwetki dziewczyny i turysty stojących u podnóża zbocza.

Instruktorowi pozostało ostatnie sto metrów, które pokonywał szybko i w prostej linii. Kobieta strząsnęła dłoń turysty, która spoczywała na jej ręce, i wyrwała się do przodu, wyciągając ramiona i wołając instruktora po imieniu. Turysta rzucił się za nią, łapiąc ją za ramię. Jeszcze sekunda i narciarz zakończyłby zjazd. Zebrał się w sobie, jakby szykując się do skoku, ale zamiast wybić się w górę i do przodu, wykonał nienaturalnie gwałtowny zwrot w lewo. Nie mogąc już ani zmienić kierunku, ani zmniejszyć szybkości, z nartami w górze, całą siłą długiego rozpędu uderzył nagle ramieniem w nieosłoniętą pierś turysty. Oba ciała przez jakiś czas zsuwały się po stoku, by wreszcie zatrzymać się na skraju tarasu. Natychmiast rzucił się do nich tłum gapiów. Z ust nieprzytomnego turysty, którego wniesiono do restauracji, sączyła się krew. Instruktor siedział przez chwilę na stopniach tarasu z głową ukrytą w dłoniach, podczas gdy kobieta rozpinała mu kurtkę. Po chwili podjechała karetka pogotowia i nieprzytomnego turystę ułożono na noszach. Kiedy sanitariusze go zabierali, spojrzałem na stopnie tarasu. Ale instruktora i jego towarzyszki już tam nie było.

Ponownie zobaczyłem instruktora dopiero po dłuższym czasie. Pewnego wieczoru zauważyłem go w towarzystwie jakiejś kobiety.

Schronili się we wnęce kamiennego muru hotelu. Dokoła szalała zamieć śnieżna; na polach biały puch kotłował się jak wzburzone wody zatoki. Wzniecane wiatrem tumany śniegu z rykiem przybierały różne kształty, by po chwili opaść niby chmura gęsiego pierza, znikając ostatecznie w przepastnych głębinach skalnych szczelin. Mężczyzna, oparty o ścianę i od czasu do czasu muskany rozchybotanym światłem wiszącej nad ścieżką latarni, stał niżej; przyciągał do siebie kobietę, która nachylona ku niemu tuliła się do jego piersi, uległa i czuła, obejmując go za ramiona. Porywisty wiatr szarpał ją za płaszcz, rozwierając jego poły. Przez chwilę wyglądali, jakby im nagle wyrosły skrzydła, na których mieli wyfrunąć z wnęki, opuścić białe pola i zniknąć mi z oczu. Podjąłem decyzję.

Nazajutrz po południu znalazłem pretekst, by iść do sanatorium. Po korytarzach snuli się pacjenci w swetrach w kolorowe wzory i w obcisłych spodniach. Inni spali otuleni kocami. Na opuszczonych leżakach ustawionych na słonecznym tarasie igrały zwiewne cienie; w ostrych porywach wiatru atakującego z górskich szczytów łopotały ich płótna.

Dostrzegłem odpoczywającą na jednym z leżaków kobietę. Jej szal, niedbale zarzucony na ramiona, odsłaniał długą opaloną szyję. Ponieważ przyglądałem się nieznajomej, zwlekając z odejściem, popatrzyła na mnie w zadumie, a na jej twarzy pojawił się uśmiech. Kiedy się jej przedstawiałem, padł na nią mój cień.

Regulamin wizyt był bardzo restrykcyjny; mogłem spędzać w jej pokoju nie więcej niż dwie godziny dziennie. Nie dopuszczała też do żadnych zbliżeń. Musiała być bardzo chora, bo ciągle kasłała. Często przy tym pluła krwią. Dostawała dreszczy i wypieków; widać było, że gorączkuje. Pociły jej się ręce i stopy.

Podczas jednej z moich wizyt zaproponowała, żebyśmy się kochali. Zamknąłem drzwi na klucz. Kiedy się rozebrałem, zażądała, żebym spojrzał w duże lustro znajdujące się w rogu pokoju. Zobaczyłem ją w tym lustrze i nasze oczy się spotkały. Kobieta wstała z łóżka, zdjęła płaszcz kąpielowy i podeszła do lustra. Stała bardzo blisko, jedną ręką dotykając mojego odbicia, a drugą przyciskając do swojego ciała. Widziałem jej piersi i boki. Czekała na mnie, podczas gdy ja coraz bardziej koncentrowałem się na myśli, że to ja stoję przed lustrem i że to mojego ciała dotykają jej ręce i usta.